Czwartek, 17 maja 2012
(Daty do lutego 1918 r. według tzw. starego stylu, czyli kalendarza juliańskiego; był on opóźniony w stosunku do kalendarza gregoriańskiego o 12 dni w XIX w. i o 13 dni w XX w.).
1894
Carem zostaje Mikołaj II
1898
Powstaje Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (SDPRR)
1901
Powstaje Partia Socjalistów-Rewolucjonistów (tzw. eserowców)
1902
Na emigracji ukazuje się liberalny dwutygodnik „Oswobożdienije” (Wyzwolenie)
1903
Drugi, tzw. założycielski, Zjazd SDPRR, rozłam na frakcje mienszewicką i bolszewicką H Powstaje liberalny Związek Wyzwolenia
1904
luty – Początek wojny rosyjsko-japońskiej
kwiecień – Carski ukaz tolerancyjny, kładący kres despotycznym rządom ministra religii
listopad – Zjazd Ziemstw w Petersburgu
1905
9 stycznia – Krwawa niedziela
luty – Wybory w petersburskich fabrykach
kwiecień – II Zjazd Ziemstw domaga się zwołania Zgromadzenia Konstytucyjnego
wiosna – Do władz napływa 60 tys. petycji od chłopów
czerwiec – Krwawe zamieszki w Odessie • Bunt na pancerniku „Potiomkin”
październik – Powstaje Partia Konstytucyjno-Demokratyczna (kadeci) • Powstaje centralny komitet strajkowy (potem Rada Petersburska, według inicjatorów – podstawa nowego systemu władzy) • Mikołaj II podpisuje manifest październikowy; powstają liczne partie liberalne, m.in. Związek 17 Października (tzw. październikowcy)
grudzień – Rada Petersburska ogłasza strajk powszechny
1906
kwiecień – Otwarcie obrad I Dumy Państwowej • Rząd ogłasza tzw. ustawę zasadniczą, namiastkę konstytucji
lipiec – Rozwiązanie Dumy
sierpień – Reformy agrarne Stołypina
1907
luty – Otwarcie obrad II Dumy
czerwiec – Rozwiązanie II Dumy, nowa ordynacja wyborcza
listopad – Otwarcie obrad III Dumy
1912
lato – Powstaje Partia Progresistów
listopad – Otwarcie obrad IV Dumy • Drogi bolszewików i mienszewików rozchodzą się ostatecznie
1913
czerwiec – W Moskwie powstaje Związek Zawodowy Solidarność
1914
lipiec – Niemcy wypowiadają wojnę Rosji
sierpień – Klęska wojsk rosyjskich w Prusach Wschodnich
1915
czerwiec/lipiec – Powstanie Bloku Postępowego
sierpień – Mikołaj II obejmuje osobiste dowództwo nad rosyjskimi siłami zbrojnymi
1916
listopad – Wznowienie obrad IV Dumy, według niektórych historyków początek drugiej rewolucji rosyjskiej
grudzień – Zabójstwo Rasputina
1917
14 lutego – Posiedzenie Dumy
23 lutego – Demonstracje w Piotrogrodzie
25 lutego – Zamieszki, Mikołaj II nakazuje stłumić je siłą
26/27 lutego – Żołnierze Pułku Pawłowskiego przegłosowują uchwałę o niewykonywaniu rozkazów strzelania do cywilów
27 lutego – Większa część Piotrogrodu w rękach zbuntowanych żołnierzy • Palenie budynków rządowych • Mienszewicy wzywają do wyborów do Rady Piotrogrodzkiej
28 lutego – Mikołaj II wyjeżdża do Carskiego Sioła • Zebranie Konwentu Seniorów Dumy, powstaje Tymczasowy Komitet, komórki fabryczne i garnizonowe wybierają przedstawicieli do Rady Piotrogrodzkiej • Pierwsze posiedzenie plenarne Rady • Rozruchy w Moskwie
1 marca – Komitet Wykonawczy Rady Piotrogrodzkiej opracowuje program mający być podstawą porozumienia z Tymczasowym Komitetem Dumy
1/2 marca – Przedstawiciele Dumy i Rady uzgadniają program
2 marca – Powstaje Rząd Tymczasowy pod przewodnictwem Lwowa • Car Mikołaj podpisuje akt abdykacyjny
4 marca – W Kijowie powstaje Ukraińska Centralna Rada
5 marca – Rząd Tymczasowy dymisjonuje wszystkich gubernatorów
początek kwietnia – Wszechrosyjska Narada Rad, powstaje Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad (CKW)
3 kwietnia – Lenin wraca do Piotrogrodu
26 kwietnia – Rząd Tymczasowy przyznaje, że nie jest w stanie utrzymać porządku w państwie
28 kwietnia – Bolszewicy organizują Czerwoną Gwardię, podejmują pierwszą próbę puczu
1 maja – CKW zezwala członkom na udział w Rządzie Tymczasowym • Trocki wraca do Rosji z Nowego Jorku
3 czerwca – I Wszechrosyjski Zjazd Rad
10 czerwca – Pod naciskiem CKW bolszewicy rezygnują z puczu
1 lipca – Rząd Tymczasowy nakazuje aresztowanie czołowych działaczy bolszewickich
4 lipca – Trzecia próba puczu bolszewików
11 lipca – Kierenski zostaje premierem
18 lipca – Korniłow zostaje wodzem naczelnym, podejmuje próbę puczu
9 sierpnia – Rząd Tymczasowy wyznacza termin wyborów do Zgromadzenia Konstytucyjnego na 12 listopada
26/27 sierpnia – Kierenski otrzymuje od gabinetu dyktatorskie uprawnienia, dymisjonuje Korniłowa
30 sierpnia – Rząd Tymczasowy zwalnia bolszewików więzionych za udział w puczu lipcowym
1 września – Rosja ogłoszona republiką
25 września – Bolszewicy zdobywają większość w sekcji robotniczej Rady Piotrogrodzkiej • Trocki przewodniczącym Rady
26 września – CKW ...
[pełna treść dostępna dla abonentów Polityki Cyfrowej]