POLITYKA

Poniedziałek, 27 marca 2017

Polityka - nr 2 (4) z dnia 2017-03-15; Pomocnik Historyczny. 1/2017. Dzieje wspólnej Europy; s. 5-7

Detale

Jolanta Zarembina  [opr.]

Podręczne kalendarium Unii Europejskiej

1946

5 marca Przemówienie Winstona Churchilla w Fulton w USA, pada w nim słynne określenie „żelazna kurtyna”, obrazujące powojenny podział Europy i świata.

19 września Kolejne przemówienie Winstona Churchilla, tym razem w Zurychu, z wezwaniem do budowy Stanów Zjednoczonych Europy.

1947

5 czerwca Sekretarz stanu USA George Marshall zapowiada utworzenie Europejskiego Programu Odbudowy, nazwanego później planem Marshalla.

1948

17 marca Traktat brukselski powołujący Unię Zachodnią dla współpracy wojskowej, ale też politycznej i gospodarczej Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii i Luksemburga; prekursor Paktu Północnoatlantyckiego.

7–11 maja Kongres haski, przedstawiciele ponad 20 europejskich krajów dyskutują nad nowymi formami współpracy na kontynencie.

1949

4 kwietnia Podpisanie w Waszyngtonie Paktu Północnoatlantyckiego ustanawiającego NATO (Belgia, Dania, Francja, Holandia, Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, USA, Wielka Brytania, Włochy).

5 maja Powstanie Rady Europy, z siedzibą w Strasburgu, na mocy traktatu londyńskiego podpisanego przez 10 państw; dziś liczy 47 członków, w tym kilku spoza Europy, głównym jej zadaniem jest ochrona praw człowieka i demokracji; nie jest organem UE, ale bywa mylona z Radą Europejską i Radą Unii Europejskiej.

1950

9 maja Francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman proponuje połączenie zasobów węgla i stali należących do Francji i Niemiec w ramach nowej organizacji otwartej na członkostwo innych krajów; na tę okoliczność 9 maja jest obchodzony jako Dzień Europy.

1951

18 kwietnia Traktat paryski powołujący Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS; Francja, Niemcy, Włochy i kraje Beneluksu: Belgia, Holandia, Luksemburg); wszedł w życie w 1952 r. na 50 lat.

1952

18 lutego Wejście do NATO Grecji i Turcji.

1954

23 października Układy paryskie przekształcające Unię Zachodnią w Unię Zachodnioeuropejską (UZE) dla zapewnienia bezpieczeństwa zbiorowego jej członków; wygasły w 2011 r.

1955

7 i 9 maja Wejście RFN do UZE i NATO.

1–2 czerwca Konferencja w Messynie; rozszerzenie EWWiS na inne sektory gospodarki.

1957

25 marca Traktaty rzymskie ustanawiające Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom; Francja, Niemcy, Włochy i kraje Beneluksu); weszły w życie 1 stycznia 1958 r.

1958

19 marca Przedstawicielstwa parlamentarne EWWiS, EWG i Euratomu tworzą Europejskie Zgromadzenie Parlamentarne.

1959

1 stycznia Państwa EWG rozpoczynają redukcję taryf celnych.

1960

4 stycznia Podpisanie w Sztokholmie konwencji tworzącej Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA; Austria, Dania, Norwegia, Portugalia, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania).

14 grudnia Podpisanie w Paryżu konwencji powołującej Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD); jej celem jest wspieranie państw członkowskich (obecnie 35, w tym m.in. USA i Japonia) w osiągnięciu jak najwyższego poziomu wzrostu gospodarczego.

1962

27–30 marca Zgromadzenie Parlamentarne podejmuje decyzję o zmianie nazwy na Parlament Europejski.

30 lipca Wprowadzenie wspólnej polityki rolnej, której celem jest ustanowienie jednolitego rynku produktów rolnych.

1965

8 kwietnia Traktat fuzyjny ustanawiający jedną Radę i Komisję dla trzech wspólnot: EWWiS, EWG i Euratomu (wszedł w życie 1 lipca 1967, kiedy powołano jednolitą Komisję Wspólnot Europejskich).

1968

1 lipca Zniesienie ceł na towary przemysłowe i wprowadzenie Wspólnej Taryfy Celnej.

1969

1–2 grudnia Szczyt w Hadze, wola zacieśniania integracji.

1970

22 kwietnia Traktat luksemburski, m.in. rozszerzenie kompetencji Parlamentu Europejskiego.

30 czerwca Początek negocjacji sukcesyjnych do EWG Danii, Irlandii, Norwegii i Wielkiej Brytanii.

1971

22 marca Rezolucja Rady Wspólnot Europejskich w sprawie etapowego wprowadzania unii gospodarczej oraz walutowej.

1972

19–21 października Na szczycie w Paryżu decyzja o rozszerzeniu działań wspólnot na politykę regionalną, ochrony środowiska, energetyczną; decyzja o utworzeniu europejskiego funduszu walutowego i przekształceniu wspólnot w 1980 r. w Unię Europejską.

1973

1 stycznia Rozszerzenie EWG o Danię, Irlandię i Wielką Brytanię, co daje dziewięciu członków (Norwegia odrzuciła traktat akcesyjny w referendum).

1974

9–10 grudnia Szczyt w Paryżu, nadanie instytucjonalnego charakteru spotkaniom przywódców państw EWG; decyzja o organizowaniu spotkań trzy razy do roku i powołaniu Rady Europejskiej; zgoda na bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego oraz na utworzenie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (powstał 4 marca 1975 r.).

1975

22 lipca ...

[pełna treść dostępna dla abonentów Polityki Cyfrowej]