POLITYKA

środa, 22 maja 2019

Polityka - nr 15 (15) z dnia 2018-10-30; Pomocnik Historyczny. 7-2018. Biografie. Lotnicy Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie; s. 110-11

Konteksty

Jan M. Długosz

„To męski film”

Dywizjony walczą o widza.

Nowi herosi XX w. Każda epoka ma swój męski wzorzec bohatera. Starożytność Heraklesa i Achillesa, średniowiecze Lancelota i Galahada, romantyczny wiek XIX Ivanhoe’a, by wymienić tylko kilka przykładów. Na początku XX w. pojawił się nowy typ odważnego do szaleństwa herosa – pilota siedzącego w kabinie kruchego aeroplanu. Podziw dla lotników pierwszego okresu awiacji nie może dziwić – wyczyny braci Wright, Henriego Farmana, Louisa Blériota i innych pionierów mroziły krew w żyłach czytelników gazet. Niczym XVI-wieczni żeglarze udawali się oni na podbój obcego człowiekowi żywiołu, nie mając w razie niepowodzenia niemal żadnych szans na ocalenie.

Wybuch I wojny i niespodziewanie wielka rola, jaką miały w niej odegrać samoloty, podniosły prestiż pilotów. Częściowo z powodu ich codziennego obcowania ze śmiercią – na froncie zachodnim życie pilota myśliwca trwało przeciętnie ok. 20 dni, pilota samolotu obserwacyjnego jeszcze krócej. Ale też zachowanie odległości od piekła okopów pozwalało w nich widzieć indywidualnych bohaterów, jakż...