POLITYKA

Poniedziałek, 17 grudnia 2018

Polityka - nr 10 (10) z dnia 2018-07-11; Pomocnik Historyczny. 5/2018. 100 pytań na 10 lat historii Polski (1918-2018); s. 7

II RP

Tomasz Nałęcz

1. Czy niepodległość w 1918 r. Polacy wywalczyli sami, czy zawdzięczają ją pomocy państw zachodnich?

Odbudowanie suwerennego państwa polskiego w listopadzie 1918 r. umożliwiły ogromne zmiany, jakie dokonały się w Europie w wyniku I wojny światowej. Jednak nikt Polski nie podarował. Zbudowali i wywalczyli ją sami Polacy w latach 1918–21, znakomicie wykorzystując dziejową szansę. Państwa zachodnie im w tym pomogły, kierując się własnymi interesami.

W 1914 r., kiedy wybuchła I wojna światowa, nikt Polski odbudowywać nie zamierzał. Europa była podzielona na dwa bloki: ententę, której filarami były Rosja, Francja i Wielka Brytania, oraz państwa centralne, zdominowane przez Niemcy i Austro-Węgry. Wszyscy trzej zaborcy Rzeczpospolitej, zwłaszcza Rosja i Niemcy, chcieli utrzymania stanu posiadania, nie godząc się na odbudowanie Polski kosztem terytoriów nabytych w drodze rozbiorów. Milczały też Anglia i Francja, które całkowicie utożsamiały się z interesami swojego rosyjskiego sojusznika. Stany Zjednoczone pozostawały neutralne i nie odgrywały czynnej roli w Europie.

Wydarzenia wojenne przeorały ten układ sił, fatalny dla niepodległościowych aspiracji Polaków. ...