POLITYKA

Poniedziałek, 17 grudnia 2018

Polityka - nr 10 (10) z dnia 2018-07-11; Pomocnik Historyczny. 5/2018. 100 pytań na 10 lat historii Polski (1918-2018); s. 17

II RP

Andrzej Chojnowski

11. Czy Józef Piłsudski był dyktatorem?

Zabrzmi to pewnie mało precyzyjnie, ale moim zdaniem Piłsudski był dyktatorem połowicznym.

Przez pierwsze miesiące po przewrocie majowym często pokazywał się publicznie, pisały o nim gazety, nie było wątpliwości, że odgrywa w państwie rolę pierwszoplanową. Apogeum tej aktywności przypadło na 1930 r. Potem już głównie się starzał, chorował, żył na osobności. Obraz starszego pana, który całe dnie przesiaduje przy stoliku, układając pasjansa, nie pasuje do wizerunku dyktatora trzymającego w ryzach cały kraj. Ale Piłsudski nawet w schyłkowej fazie życia pozostał postacią, bez której przyzwolenia nie mogło się stać nic ważnego na szczytach władzy.

Piłsudski piastował różne funkcje i stanowiska, a w początkach politycznej kariery działał w ramach szerszych gremiów i musiał liczyć się z głosem innych. Przeważnie jednak objawiał większe umiłowanie do monologu niż dialogu, a rozmówców starał się bardziej oczarować osobistym urokiem, niż przekonywać za pomocą argumentów. Z biegiem czasu zaczął ...