POLITYKA

Poniedziałek, 17 grudnia 2018

Polityka - nr 10 (10) z dnia 2018-07-11; Pomocnik Historyczny. 5/2018. 100 pytań na 10 lat historii Polski (1918-2018); s. 8

II RP

Tomasz Nałęcz

2. Roman Dmowski i Józef Piłsudski – który z nich zasłużył się bardziej dla polskiej niepodległości?

Obaj zasłużyli na złoty medal. Każdy z nich wniósł do wielkiej dziejowej rozgrywki atuty, bez których Polska nie odrodziłaby się jako państwo dobrze zorganizowane, o rozległym terytorium, liczące się w Europie. Bez Piłsudskiego i Dmowskiego niepodległość Polski trwałaby zapewne tylko kilkanaście miesięcy i została unicestwiona przez sowiecki najazd w 1920 r.

Dmowski trafnie związał los Polski z państwami, które zwyciężyły w I wojnie światowej i zadecydowały o nowym kształcie Europy. Na długo przed 1918 r. stanął po stronie antyniemieckiego sojuszu, z czasem nazwanego ententą. Niemcy bowiem uważał za najgroźniejszego wroga, nie tylko blokującego państwowe odrodzenie Polski, ale i grożącego narodowym unicestwieniem w wyniku bezlitosnej germanizacji. Wierzył, że Polskę może uratować tylko sojusz z Rosją. Bliższe mu były Anglia i Francja, ale wiedział, że nie uczynią one niczego, co zaszkodziłoby ich relacjom z Rosją.

Zgodnie z tą strategią wspierał po wybuchu wojny ...