POLITYKA

Poniedziałek, 17 grudnia 2018

Polityka - nr 10 (10) z dnia 2018-07-11; Pomocnik Historyczny. 5/2018. 100 pytań na 10 lat historii Polski (1918-2018); s. 9

II RP

Wojciech Materski

3. Dlaczego Polacy uznali traktaty brzeskie (układy pokojowe państw centralnych z Ukraińską Republiką Ludową i Rosją sowiecką) za nowy rozbiór ziem polskich?

Zawarte w pytaniu określenie „ziemie polskie” wymaga doprecyzowania. Odnosi się do Polski w granicach Królestwa Polskiego (carskiego Priwislinskiego Kraja czy też – z innej perspektywy patrząc – Königreich Polen, którego organizację na ziemiach odebranych Rosji zapowiedziały okupacyjne władze niemieckie i austro-węgierskie w tzw. Akcie 5 listopada w 1916 r.). Dla tak terytorialnie rozumianej państwowości brzeskie traktaty były niewątpliwie ważne, szczególnie ten pierwszy – Niemiec i Austro-Węgier z Ukraińską Republiką Ludową zawarty 9 lutego 1918 r. O niecały miesiąc późniejszy (3 marca) – państw centralnych z bolszewicką Rosją – zasadniczo go potwierdzał, jeśli chodzi o ziemie polskie; jego podstawowym celem było definitywne wyjście Rosji z wojny i umożliwienie Berlinowi i Wiedniowi skupienie wysiłku wojennego na froncie zachodnim. Istotnym, choć drugoplanowym celem porozumień było pozyskanie gwarancji dostaw z Ukrainy zboża, niezbędnego w czwartym roku rujnującej wojny. Gwarancje te miały swoją cenę – niewielką dla państw centralnych, ale dotkliwie godzącą w oczekiwania ...