POLITYKA

Poniedziałek, 21 stycznia 2019

Polityka - nr 10 (10) z dnia 2018-07-11; Pomocnik Historyczny. 5/2018. 100 pytań na 10 lat historii Polski (1918-2018); s. 86

PRL

Wiesław Władyka

80. Kultura w PRL – stłamszona cenzurą czy zbudowana mecenatem państwa?

Konieczne jest wprowadzenie uwagi porządkującej. Trudno, a właściwie nie sposób, wypowiedzieć jakikolwiek sąd obejmujący cały okres Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Każdy z podetapów miał swoją specyfikę. Lata 1945–48 to okres walki politycznej i ideologicznej, w której – jeśli chodzi o kulturę – ścierały się ze sobą i dość otwarcie się eksponowały odmienne filozofie i koncepcje uprawiania kultury. Także w łonie samego kształtującego się dopiero obozu władzy. Oczywiście środki opresji i represji, w tym cenzura, wpływały na obraz tej konfrontacji, osłabiały lub wręcz wykluczały całe obszary wypowiedzi, utrudniały kolportaż treści – im bliżej końca 1948 r., tym silniej. Niemniej koloryt kulturowy tych lat był bogaty, mecenat państwa dopiero zaczynał realizować swoją politykę, którą rozwinął w następnych latach. W czasie powojennym nowy reżim poszukiwał dojść do twórców kultury wywodzących się z okresu międzywojennego, zachęcał do powrotów z emigracji, dawał dobre warunki honoraryjne, stwarzał wrażenie, że kultura będzie ...