POLITYKA

Sobota, 23 lutego 2019

Polityka - nr 24 (2508) z dnia 2005-06-18; s. 50-52

Świat / Rosja

Igor T. Miecik

Archipelag GUIN

Sala na 50 osób zastawiona piętrowymi pryczami, 2 m kw. na osobę, prawo do posiadania i wydania co miesiąc około 200 dol., czyli równowartości trzech płac minimalnych, dziesięć widzeń i sześć rozmów telefonicznych rocznie. Tak będzie wyglądał teraz świat miliardera Michaiła Chodorkowskiego. Moskiewski sąd skazał go na 9 lat kolonii poprawczej, bo tak dziś oficjalnie nazywają się w Rosji łagry.

Kolonia poprawcza, zona, obóz, łagier – to filar rosyjskiego systemu penitencjarnego. Przez 70 lat istnienia Związku Radzieckiego przez te obozy przeszło ponad 70 mln ludzi. Każdy w Rosji wie jak wygląda zona, nie ma rodziny, z której ktoś kiedyś nie został skazany. Rosyjskie Gławnoje Uprawlienie Ispołnienija Nakazanii GUIN, czyli Główny Zarząd Wykonania Kar, to tylko cień swojego sowieckiego poprzednika GUŁagu, ale i tak jest drugą co do wielkości machiną penitencjarną na świecie. To ponad 700 tys. więźniów w 765 obozach rozsianych na całym terytorium Rosji, 598 zakładów przemysłowych i 70 gospodarstw rolnych z roczną produkcją o wartości 16 mld rubli, 350 tys. strażników i pracowników administracji.

Kolonia to zazwyczaj ocalały z chruszczowowskiej odwilży były stalinowski obóz koncentracyjny, czasem jeszcze z drewnianymi barakami pamiętającymi niewolników lat 30. i 40., częściej jednak już z murowanymi, wzniesionymi na miejscu tamtych w latach 60. i 70. Wszystkie podobne jeden do drugiego.

Stalowa brama, trzymetrowej wysokości ogrodzenie z gotowych betonowych paneli, dwie, trzy linie ...

Za kratami i drutami

# W Rosji w różnego rodzaju więzieniach i zakładach zamkniętych przebywa 763 tys. osób.

# W 195 aresztach śledczych siedzi 140,5 tys. osób. Są tam zatrzymani oczekujący na wyrok sądu i więźniowie skierowani tu do pracy przy obsłudze aresztantów.

# W 8 więzieniach: 8,7 tys. osób. Odbywają tu kary wyłącznie mężczyźni, skazani (na więcej niż 5 lat) za szczególnie ciężkie przestępstwa popełnione w warunkach recydywy albo ci, którzy uporczywie łamią zasady odbywania kary w koloniach poprawczych.

# W 56 koloniach poprawczych o szczególnym rygorze: 53,5 tys. osób. Wyłącznie mężczyźni, którzy popełnili szczególnie ciężkie przestępstwa w warunkach recydywy, skazani na dożywocie, a także przestępcy, którym karę śmierci zamieniono na dożywocie lub długoletnie więzienie.

# W 227 koloniach poprawczych o zaostrzonym rygorze: 285,5 tys. osób. Mężczyźni skazani po raz pierwszy za szczególnie ciężkie przestępstwa i za przestępstwa popełnione w warunkach recydywy.

# W 212 koloniach o normalnym rygorze: 184 tys. Mężczyźni, oprócz wymienionych wyżej i kobiety.

# W 156 koloniach otwartych: 45,8 tys. Skazani za przestępstwa popełnione nieumyślnie, a także więźniowie przeniesieni za dobre sprawowanie z kolonii o cięższych rygorach.

# W zakładach leczniczo-poprawczych: 19 tys. Przeniesieni decyzją sądu z innych typów zakładów karnych – narkomani, alkoholicy, psychicznie chorzy, gruźlicy itp.

# W 62 koloniach wychowawczych:26 tys. Nieletni, których pozostawiono w kolonii wychowawczej, by odbyli tu wyrok do końca.

# Pod nadzorem 2103 inspekcji karno-wykonawczych: 583 tys. osób. Nadzorują wykonanie kar innych niż pozbawienie wolności: prac przymusowych, rekompensaty za spowodowane szkody, zakazu zajmowania określonych stanowisk, ograniczenia wolności.

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej. Dane z 1 maja 2005 r.