POLITYKA

środa, 22 maja 2019

Polityka - nr 6 (6) z dnia 2015-04-24; Pomocnik Historyczny. Tajniki II Wojny. 70 rocznica zakończenia światowego konfliktu; s. 70-73

Zapomniane bitwy, tajne operacje, sekrety dyplomacji

Oskar Myszor

Armia generała Groma

Jednym z najważniejszych poligonów polityki japońskiej w Azji Południowo-Wschodniej była Birma. Testowano tam ideę Wielkiej Wschodnioazjatyckiej Strefy Wspólnego Dobrobytu.

Wielka Azja Wschodnia. Rozszerzenie japońskiego imperium w 1942 r. na obszary południowe (Nampō) wymusiło korektę nastawionej dotąd na obszar cywilizacji chińsko-japońskiej idei Nowego Porządku (art. s. 66). Przygotowania ku temu podjęto jeszcze w 1940 r., zapowiadając powołanie Wielkiej Wschodnioazjatyckiej Strefy Wspólnego Dobrobytu (jap. dai Tō-A kyōeiken). Jako że w tym wypadku podkreślanie wzajemnych związków kulturowych było bardziej karkołomne, mocniej zwracano uwagę na współpracę gospodarczą, panazjatycką solidarność oraz samostanowienie narodowe. Idea wielkiej Azji Wschodniej (dai Tō-A) stała się centralnym elementem polityki Tokio w okresie wojny na Pacyfiku. Sam konflikt nazywano (i nadal się często w Japonii nazywa) wojną o wielką Azję Wschodnią (dai Tō-A sensō), podkreślając jej antykolonialny, wyzwoleńczy charakter. Z drugiej jednak strony nie uniknięto pewnego protekcjonalizmu – nie mogło być w końcu wątpliwości co do wiodącej pozycji Japonii w tworzonym bloku.

Nacjonalistyczni komuniści. Japonia zainteresowała się Birmą (w 1937 r. wydzielono ją, jako jednostkę administracyjną, z brytyjskich Indii) już na przełomie 1939 i 1940 r., głó...