POLITYKA

Niedziela, 21 kwietnia 2019

Polityka - nr 1 (1) z dnia 2005-04-26; Tajemnice Końca Wojny; s. 99

Skutki

Blady cień komunizmu

Czy komuniści za zachodzie Europy mogli liczyć – na fali sukcesów Stalina w walce z hitlerowskimi Niemcami – na przejęcie władzy po wojnie? Pytanie dotyczy głównie Francji, gdzie istniał rzeczywiście silny ruch oporu.

Już od przełomu 1942/43 r. pozycja komunistów we francuskim podziemiu staje się dominująca. Wpływa na to zarówno ich sprawność organizacyjna i konsekwencja jak też – paradoksalnie – propaganda vichystowsko-niemiecka, która przypisuje komunistom (często niesłusznie) ogromną większość aktów oporu. Obóz Petaina (marszałek, szef kolaboracyjnego rządu Vichy) chce w ten sposób zdemonizować Resistance (ruch oporu) i odepchnąć od niej „prawdziwych Francuzów”, wywołuje jednak skutek akurat odwrotny. Do de Gaulle'a (generał, lider tzw. Wolnych Francuzów, sprzymierzonych na emigracji z aliantami w walce z Niemcami) docierać zaczynają wiadomości wręcz alarmujące.

Generał reaguje na to dość makiawelicznie. Z jednej strony, nie szczędząc marchewki, stara się wciągnąć komunistów w obręb swoich wpływów. „Komuniści uczestniczyli w wojnie narodowej z odwagą i zręcznością – napisze w „Pamiętnikach wojennych” – starali się jednak nieustannie zachować swobodę działania. Ja zaś chciałem, by służyli!... i mówiąc krótko, pod moją ręką!”. ...