POLITYKA

Sobota, 19 stycznia 2019

Polityka - nr 18 (18) z dnia 2018-12-12; Pomocnik Historyczny. 8/2018. Polacy i Niemcy. Tysiąc lat sąsiedztwa; s. 32

Detale

 TT

Bliskie i dalekie: Śląsk i Wrocław

Śląsk jako terytorium pograniczne, często zmieniające przynależność państwową, którego ludność kształtowała się w wyniku licznych migracji, od dawna stanowił wyzwanie zarówno dla polskiej, jak i niemieckiej pamięci historycznej.

W XVIII w. miejscowe niemieckojęzyczne elity zaczęły w coraz większym stopniu uznawać polską przeszłość tych ziem, co zapoczątkowało narrację o niemieckim posłannictwie cywilizacyjnym oraz asymilacji Polaków do wyższej kultury niemieckiej. Odtąd również datuje się charakterystyczna dla Śląska (a także dla Prus, art. s. 57) wizja dziejów, stawiająca znak równości między postępem a niemieckością. Ów związek germańskości z oświeceniem stał się tak silny, że w sposób definitywny przekreślał szanse zaakceptowania Prus jako tworu dwunarodowego. Dziedzictwem tego splotu był niemiecki kult Fryderyka Wielkiego, w którym z kolei Polacy widzieli cynicznego agresora.

Momentem, w którym Śląsk i Wrocław wkroczyły z impetem do narodowej historii Niemiec, był manifest Fryderyka Wilhelma III „...