POLITYKA

Niedziela, 25 sierpnia 2019

Polityka - nr 42 (2474) z dnia 2004-10-16; s. 108-109

Społeczeństwo / Obyczaje / Beatyfikacja Habsburga

Tadeusz Olszański

CK kłopot

Sprawa jest delikatna. Beatyfikacja Karola IV Habsburga, ostatniego króla Węgier i zarazem cesarza Austrii, wywołała zdumienie, a nawet oburzenie węgierskiego społeczeństwa. Prezydenci Węgier i Austrii nie pojechali do Watykanu na uroczystości beatyfikacyjne.

Kilka miesięcy przed beatyfikacją liczące się tygodniki węgierskie dyskretnie przypomniały zarzuty wysunięte przeciwko Karolowi Habsburgowi przez austriackich historyków, a zwłaszcza Brigitte Hamann, której książki o upadku Austro-Węgier przetłumaczono również na język węgierski. Prof. Hamann bez ogródek twierdziła bowiem, że ostatni cesarz odegrał fatalną rolę w upadku imperium i nie zasługuje na beatyfikację.

Przede wszystkim przypomniano fiasko starań o zakończenie I wojny światowej. Karol był ożeniony z księżną Parmy Zytą de Bourbon. Jej bracia byli oficerami armii francuskiej, a więc walczyli po drugiej stronie frontu. Wiosną 1917 r. Karol Habsburg, za pośrednictwem swego szwagra Sykstusa Bourbona, przekazał list do prezydenta Francji, w którym akceptował oddanie przez Niemców Alzacji i Lotaryngii jako podstawowe warunki zawarcia pokoju. W toczącej się grze dyplomatycznej Francuzi oczywiście powołali się na uznający ich roszczenia list z Wiednia, co doprowadziło do wściekłości cesarza Niemiec Wilhelma II. Karol Habsburg wyparł się wówczas swoich słów i zapewnił niemieckich sojusznikó...

Karol Habsburg (1887–1922) został następcą tronu Austro-Węgier po śmierci zamordowanego w Sarajewie Ferdynanda. Cesarzem Austrii, jako Karol I, i królem Węgier, jako Karol IV, został 21 listopada 1916 r. po śmierci Franciszka Józefa. Bezskutecznie usiłował zakończyć wojnę i ratować nazywaną „więzieniem narodów” monarchię przez wprowadzenie federacji. W wyniku załamania się frontu, klęski wojennej i wzrostu nastrojów rewolucyjnych 11 listopada 1918 r. zrezygnował z tronu austriackiego, a dwa dni później z węgierskiego. W 1921 r. próbował odzyskać koronę węgierską w drodze zamachu stanu.