POLITYKA

Wtorek, 11 grudnia 2018

Polityka - nr 11 (2596) z dnia 2007-03-17; Polityka. Cywilizacja. Zeszyt 3. Lata 1961-1965; s. 42-45

1961. Kosmos

Ryszard Badowski

Co dał światu lot Gagarina?

12 kwietnia 1961 r. przyniósł jedno z najważniejszych wydarzeń XX w.: tego dnia pierwszy człowiek poleciał w kosmos.

Radio moskiewskie poinformowało o udanym locie i lądowaniu Jurija Gagarina w godzinach przedpołudniowych. Na wschodnim wybrzeżu USA wstawał dopiero nowy dzień. Ale już o godz. 1.07 czasu nowojorskiego amerykańskie stacje radarowe w Iranie wykryły start wielkiej rosyjskiej rakiety na kosmodromie Bajkonur (była to godz. 9.07 czasu moskiewskiego), a piętnaście minut później stacja nasłuchowa na Aleutach zarejestrowała rozmowy radiowe z kosmonautą. Zawiadomiono o tym wysokich urzędników Białego Domu. Nikt nie odważył się obudzić o tej porze prezydenta. Gdy dziennikarze zaczęli dzwonić do ośrodka startowego NASA na Florydzie, gdzie trwały przygotowania do lotu pierwszego amerykańskiego astronauty Alana Sheparda w kapsule Mercury, usłyszeli od rzecznika prasowego Johna Powersa: „Co to ma znaczyć? Wszyscy tu śpimy”. Następnego dnia rano gazety ukazały się z tytułami: „Ameryka spała, gdy Sowieci wysłali człowieka w kosmos”.

W Polsce 12 kwietnia ukazały się błyskawicznie dodatki nadzwyczajne z sensacyjną wiadomością o udanym locie pierwszego człowieka w kosmos. Po latach węgierski dziennikarz ...

Zlicytowany Iwan

Skafander Iwana Iwanowicza, manekina, którego wysłano w kosmos przed Jurijem Gagarinem, trafił do domu aukcyjnego Sotheby w Nowym Jorku w grudniu 1993 r. Był jedną z 235 pamiątek po radzieckim programie kosmicznym, które wówczas licytowano. Pomysłodawcą aukcji był jeden z szefów Sotheby, który zebrał pamiątki m.in. od kosmonautów i instytucji związanych z historią radzieckich lotów. Za skafander Iwana Iwanowicza uzyskano 189,5 tys. dol. Kapsułę kosmiczną, w której leciał, wystawiono na sprzedaż w 1996 r. Jednak wtedy nikt nie zdecydował się dać za nią kilku milionów dolarów.

Kroki w kosmos

4.10.1957. Startuje SPUTNIK 1, pierwszy sztuczny satelita Ziemi.

12.09.1959. ŁUNA 2, radziecka sonda kosmiczna, rozbija się planowo na powierzchni Księżyca.

6.06.1963. WOSTOK 6 wynosi w kosmos Walentinę Tierieszkową, pierwszą kosmonautkę w historii.

16.04.1961. WOSTOK 1 wylatuje w kosmos z pierwszym człowiekiem – Jurijem Gagarinem.

18.03.1965. Aleksiej Leonow wychodzi ze statku WOSCHOD 2 w otwartą przestrzeń kosmiczną.

8.06.1975. Radziecka sonda WENERA 9 wyrusza na Wenus, by dostarczyć pierwszych zdjęć wykonanych na powierzchni innej planety.

20.07.1969. APOLLO 11 ląduje na Księżycu, a Neil Armstrong jest pierwszym człowiekiem, który stawia stopę na gruncie innym niż Ziemia.

08/09.1976. VIKING 1 i 2 wylądowały na powierzchni Marsa, by poszukiwać tam życia.

08.1977. Wystrzelono VOYAGERA 1 i 2 , aby zbadały Jowisza i Saturna. Obecnie oba pojazdy dotarły do granic Układu Słonecznego.

18.10.1989. GALILEO rusza z misją na Jowisza. Przez 7 lat bada planetę, jej księżyce i atmosferę.

24.04.1990. Poza atmosferą zostaje umieszczony TELESKOP HUBBLE`A. Zrobione za pomocą teleskopu zdjęcia kosmosu mają niezwykle wysoką jakość.

04.07.1997. PATHFINDER ląduje na Marsie i wprowadza tam pojazd SOJOURNER do badania powierzchni planety.

21.06.2004. SPACESHIPONE leci w kosmos jako pierwszy prywatny wehikuł.