POLITYKA

środa, 19 grudnia 2018

Polityka - nr 14 (14) z dnia 2018-09-26; Niezbędnik Współczesny. 3/2018; s. 98-106

ROZMOWA NIEZBĘDNIKA

Jacek Żakowski

Co jest dobre?

Adam Zagajewski o tym, jak się dogadać ze sobą i co nam może dać zapasowy świat.

JACEK ŻAKOWSKI: – Przychodzi człowiek do poety, i pyta, co jest dobre w życiu.
ADAM ZAGAJEWSKI: – Uśmiech. Między innymi.

Bo?
Bo to jest esencja człowieczeństwa. Moment bezinteresowny wyrwany z przymusu egzystencji.

W sensie…
...takim, w jakim zamyślenie, momenty refleksji są zawieszeniem pościgu życiowego. Życie to wieczny pościg za różnymi dobrami. Jak się ktoś uśmiechnie w tramwaju czy bibliotece, nagle pojawia się jakiś inny świat. Coś poza gonitwą.

Jako zachęta do afirmacji, której jest pan piewcą?
Nie wiem, czy jestem piewcą afirmacji. Ale napisałem wiersz „Spróbuj opiewać okaleczony świat”, który za mną chodzi od lat. Tak myślę. To nie była konstrukcja wyłącznie estetyczna.

Szukamy rad dla ludzi, którzy marzą, żeby świat był w miarę możliwości dobry. Co by znaczyła rada „Spróbuj opiewać okaleczony świat”?
To nie rada. To wiersz. Radość, że świat istnieje. Pokaleczony potwornie. Ciągle kaleczony. Codziennie dochodzą nas straszne wiadomości. A życie ma zapasy – ...

Co jest dobre?

Inwentarz Adama Zagajewskiego:

• UŚMIECH! A poza tym:

• To, co uniwersalne w kulturze

• Polityka, kiedy się ze sobą układamy

• Codzienność jest dobra, tak jak sztuka jest dobra

• Istnienie sztuki jest dobre, i już

• Nie zakłamywać siebie

• Żegnanie umarłych

• Świadomość przemijania

• Sensowna zmienność

• Gęste emocje

• Podziwianie mistrza

• Żyć, by się poprawiać

• Mieć dla kogo pisać

• Intuicja

• Rozum wsparty mądrością

• Oświecenie rano, romantyzm wieczorem

• Istnienie przeciwieństw

• Samoograniczanie

• Łagodność w sprawach publicznych

• Apelowanie o poczciwość (dobroć)

• Służebność (nie służalczość)

• Możliwość wiary

• Życie w grupie

• Rodzina

• Rozumienie

• Ratowanie świata przed barbarzyństwem

• Samotność (nie osamotnienie)

• Wspieranie osamotnionych

• Cierpienie, jeśli buduje

• Poznawanie przeszłości

• Prawda głęboko przyjęta

• Nie być zanadto ostrożnym

• Być produktywnym

• Robić to, co potrafimy robić, i żyć z tymi, z którymi umiemy żyć

Adam Zagajewski jest w ostatnich latach najobficiej nagradzanym na świecie polskim poetą i eseistą. Ubiegłoroczna hiszpańska Nagroda Księżnej Asturii, poprzedzona m.in. Griffin Prize (2016), Nagrodą im. Jeana Amery’ego (2016), Heinrich-Mann-Preis (2015), Nagrodą im. Eichendorffa (2014), Chińską Nagrodą Literacką Zhongkun (2013), to zdaniem wielu krytyków ważny krok na drodze do literackiego Nobla. Zaliczany do tzw. Nowej Fali (obok m.in. Stanisława Barańczaka i Juliana Kornhausera) był w PRL jednym z twórców podziemnego Towarzystwa Kursów Naukowych. Członek zespołu „Zeszytów Literackich”. Ostatnio wydał zbiór esejów „Poezja dla początkujących” (ZL 2017) nominowany do Nagrody Literackiej Nike.