POLITYKA

Poniedziałek, 19 sierpnia 2019

Polityka - nr 11 (11) z dnia 2019-07-10; Niezbędnik Współczesny. 2/2019; s. 98-106

ROZMOWA NIEZBĘDNIKA

Jacek Żakowski

Co jest piękne w życiu

Mówi historyk sztuki Anda Rottenberg.

JACEK ŻAKOWSKI: – Dysgraficzny dyslektyk, czyli ja, przychodzi do guru artystów, czyli do pani, i pyta: co jest piękne w życiu?
ANDA ROTTENBERG: – Guru ma być od sztuki czy od życia?

Niech będzie od życia sztuki i sztuki jako życia. Kiedy ostatnio spojrzała pani na coś i pomyślała pani: piękne!
Ja już kategorii piękna nie używam.

Bo?
Na starość człowiek wraca do korzeni. Dla mnie takim korzeniem jest stara platońska triada. Piękno widziane w kontekście dobra i prawdy. W Muzeum nad Wisłą wisi akurat cała masa obrazów stworzonych przez kobiety z czwartej generacji feminizmu (wystawa „Farba znaczy krew. Kobieta, afekt i pragnienie we współczesnym malarstwie” – przyp. red.). W kategoriach XX-wiecznej estetyki wszystkie te obrazy są brzydkie.

I pięknie, że są brzydkie?
Są piękne przez to, co mówią. A mówią, że odzyskały terytorium seksualnych fantazji pokazywanych przez mężczyzn – na przykład ćwiartowanie. Zapełniły je swoimi fantazjami i&...

Okruchy piękna według Andy Rottenberg:

• Piękno nosi się w sobie
• Piękno jest kategorią migrującą
• Stare piękno sztuki przeminęło
• Dziś w sztuce piękna jest treść
• Piękny jest zmarnowany wysiłek zaprzeczający interesowności
• Bezinteresowność jest piękna
• Piękne jest trwanie wynikające z prawdy
• Co jest dobre, jest piękne
• Okaleczone ciało też może być piękne
• Piękno istoty może być ważniejsze od piękna estetycznego
• Piękno jest kategorią moralną
• Człowiek jest piękny, kiedy jest moralny
• Powabność ciał jest piękna
• Kultura przegrywa walkę o piękno z ewolucyjnym instynktem
• Wrażenie własnego piękna daje ludziom poczucie bezpieczeństwa
• Moda nie przesłoni wewnętrznego piękna ani go nie zastąpi
• Dekalog jest bardzo piękny i mało używany
• Uczynki miłosierne są bardzo piękne
• Piękna w ludziach ubywa
• O pięknie decyduje kontekst
• Piękno sztuki widać w całej pełni, a piękna i brzydoty człowieka trzeba się dopatrzyć pod różnymi maskami
• W pięknie jest dobro
• W dobru nie musi być piękna
• Kluczem do piękna jest wartość, którą wnosi artysta
• Piękno powstaje między artystą a dziełem
• Piękno nie potrzebuje piękna, by zaistnieć
• Piękno może też być nieszczęściem
• Zmartwieni przemijaniem widzimy piękno w trwałości
• Jesteśmy mgnieniem, a piękno ma nas z bólu tej wiedzy wyzwolić
• Doznanie piękna jest na poziomie instynktu pierwotne wobec mowy artykułowanej
• Piękno jest nieuchwytne, ale odczuwalne
• Piękno ma właściwości kojące.

Anda Rottenberg

Anda Rottenberg jest historykiem, krytykiem i kuratorem sztuki oraz publicystką. W latach 1993–2001 była dyrektorem Państwowej Galerii Sztuki Zachęta w Warszawie. Autorka książek, m.in. „Sztuka w Polsce 1945–2005” (Wydawnictwo Piotra Marciszuka Stentor, Warszawa 2005).