POLITYKA

Poniedziałek, 20 maja 2019

Polityka - nr 29 (2714) z dnia 2009-07-18; s. 97

Sport

Ludwik Stomma

Co po kim zostanie

W 1913 r. ukończyła Maria Józefa Gerson-Dąbrowska (córka Wojciecha Gersona) książkę „Wielcy artyści, ich życie i dzieła”, która miała później szereg wydań i stała się swoistym elementarzem historii sztuki dla międzywojennego pokolenia Polaków. Założeniem „Wielkich artystów” jest zasada, iż „komu Bóg dał talent, na złe użyć go nie może”. I nie chodzi tu tylko o dzieło, ale też charakter i życie osobiste geniuszy. Książka zawiera toteż szereg wyidealizowanych poza granice bólu opowiastek o nieskazitelnych, szlachetnych i kochających bliźnich wielkich mistrzach malarstwa. Przy jednym, jedynym Riberze zdobywa się autorka na wątpliwości, przypuszcza jednak, że na koniec życia (jak wiadomo, zniknął bez wieści) „w samotnym klasztorze pokutę czynił”.

Co u Gerson-Dąbrowskiej jest sympatycznie naiwne, doprowadza do szału w uczonych i „kompetentnych” pracach, fałszujących niemiłosiernie życiorysy postaci z narodowych panteonów, byle tylko wyszli na patriotów, ludzi targanych wielkimi uczuciami, mieszczących się w wyznawanym przez nas aktualnie etosie, przykładnych ...

Komentarze Daniela Passenta do bieżących wydarzeń – czytaj na jego autorskim blogu: www.polityka.pl/passent