POLITYKA

Piątek, 19 lipca 2019

Polityka - nr 45 (2679) z dnia 2008-11-08; s. 20-22

Kraj

Wiesław Władyka

Cuda nad Wisłą

W sierpniu 1920 r., u progu Drugiej Rzeczpospolitej, zdarzył się pierwszy cud. Polska zatrzymała ofensywę bolszewicką i uratowała Europę przed eksportowaną rewolucją. Drugi cud miał miejsce w 1989 r. Polacy założyli Trzecią RP i zmienili historię Europy.

Określenie „cud nad Wisłą” wymyślił endecki pisarz Stanisław Stroński tuż po 15 sierpnia 1920 r., próbując w ten sposób odebrać laury zwycięstwa znienawidzonemu Piłsudskiemu. To nie wódz był autorem zwycięstwa, to Bóg natchnął siłą Naród, który mimo nieporadności przywódcy stanął do bohaterskiej walki z Sowietami i wygrał. Potem propagandzie piłsudczykowskiej udało się zmienić sens tego określenia – cud był, bo Matka Boża stała po stronie Marszałka. I do dzisiaj, o czym można przekonać się przy okazji każdej rocznicy Bitwy Warszawskiej, ta wykładnia jest dominująca.

Niemniej spór o to, kto jest autorem zwycięstwa, jakie partie i formacje w największym stopniu przyczyniły się do powstania Drugiej RP i jej obrony, trwał przez wiele lat, a jego echa słychać także obecnie. Podobnie jak ciągnie się spór o to, czy Okrągły Stół był triumfem polskiej polityki, czy trywialną zdradą i początkiem układu, który zdeprawował Polskę po 1989 r. Każda z&...