POLITYKA

Piątek, 23 sierpnia 2019

Polityka - nr 8 (8) z dnia 2012-06-27; Niezbędnik Inteligenta. 88 pytań do nauki; s. 18-19

Nauki ścisłe

 (KJ)

Czy można zbudować Słońce na Ziemi?

Co to jest: gorące, nieprzewidywalne, czasem podobne do dzikiego tygrysa w klatce, czasem do rozdygotanej galarety? Jak na imię tej wściekłej bestii, którą ludzie usiłują ujarzmić od blisko 60 lat, mając nadzieję, że kiedy zacznie brakować surowców kopalnych, jej energia zasili miasta i fabryki, chroniąc ludzkość przed zapaścią energetyczną? To plazma – zjonizowany gaz, chmura rozgrzanych, zderzających się ze sobą jąder lekkich pierwiastków.

Zazwyczaj jądra atomów zachowują wobec siebie angielski dystans. Tzw. siły oddziaływania coulombowskiego – generowane przez znajdujące się w ich wnętrzu protony – powodują, że jądra wzajemnie się odpychają. Jednak w skrajnych warunkach mogą one pokonać barierę niechęci. Kiedy dzieląca je odległość staje się odpowiednio mała, oddziaływania jądrowe zaczynają brać górę nad odpychaniem elektrostatycznym. Jądra łączą się, tworząc cięższe pierwiastki, a wtedy... wtedy zaczyna się piekło: wyzwolone zostają potężne ilości energii.

Reakcje syntezy jądrowej rozpalają gwiazdy, w kolejnych fazach cykli termojądrowych produkując coraz to cięższe pierwiastki, z których powstają potem ...