POLITYKA

Sobota, 25 maja 2019

Polityka - nr 34 (2207) z dnia 1999-08-21; s. 67

Społeczeństwo

Anna Grużewska  [wsp.]

Depesza Steinhardta

O północy, 23 sierpnia 1939 r. na Kremlu podpisano pakt o nieagresji między hitlerowską Rzeszą a Związkiem Radzieckim. Dołączony do niego tajny protokół miał pozostać najściślejszą tajemnicą. Ani Berlin, ani Moskwa nie przypuszczały, że informacje o jego treści wydostaną się na zewnątrz już nazajutrz po podpisaniu.

21sierpnia 1939 r. niemiecka agencja prasowa podała wiadomość, że minister spraw zagranicznych Rzeszy Joachim von Ribbentrop leci do Moskwy, aby zakończyć negocjacje ze Związkiem Radzieckim.

Wiadomość wywołała wielką sensację. Europa była już przyduszona atmosferą nadciągającej wojny. Ani w Europie, ani poza nią nie przypuszczano natomiast, iż Berlin i Moskwa prowadzą intensywne rozmowy i to na płaszczyźnie politycznej. Wszak od dojścia Hitlera do władzy w styczniu 1933 r. stosunki niemiecko-sowieckie były w stanie zamrożenia - zerwano współpracę w dziedzinie wojskowej, skromna była wymiana handlowa. Wiadomo było, że Hitler postrzegał Stalina (i Rosję) jako głównego wroga, z którym prędzej czy później będzie musiał się rozprawić, by zrealizować swoje cele. Tym większe więc było zaskoczenie w Europie, że Hitler i Stalin zgodzili się zawrzeć pakt o nieagresji.

W imieniu swoich rządów 23 sierpnia 1939 r. o północy na Kremlu pakt podpisali Ribbentrop i ludowy komisarz do spraw zagranicznych Wiaczesław Mołotow. Przy ceremonii podpisania obecny był sam Józef W. Stalin, który wzniósł także toast na cześć Hitlera i odrodzenia ...