POLITYKA

Poniedziałek, 19 sierpnia 2019

Polityka - nr 37 (2722) z dnia 2009-09-12; s. 12-14

Temat tygodnia

Marek Ostrowski

Dom Wspólnej Historii

Rozmowa z prof. Adamem Danielem Rotfeldem

Marek Ostrowski: – Czy uroczystości na Westerplatte były ważne?

Adam Daniel Rotfeld: – To jedno z najważniejszych wydarzeń w ostatnim dwudziestoleciu. Na dobrą sprawę, gdyby nie było całej tej histerycznej kampanii w prasie rosyjskiej i reakcji w polskich mediach, powiedziałbym, że był to wzorowy sposób budowania pozytywnego wizerunku Polski, która odzyskała właściwe miejsce w pamięci historycznej innych narodów, również narodu rosyjskiego. Unaoczniła też nowe miejsce Polski we współczesnej Europie. Sensu krytyki tej uroczystości nie rozumiem. Chyba że mamy zakodowany jakiś gen autodestrukcji...

Krytyka dotyczyła Rosji i premiera Putina.

Wygląda na to, że zajęci lekturą kłamliwych tekstów w prasie rosyjskiej krytycy nie dostrzegli nowego podejścia premiera Rosji, który nazwał układ monachijski i pakt Ribbentrop-Mołotow aktami amoralnymi. Dla rosyjskiego odbiorcy to rewelacja, gdyż propaganda przez pokolenia podtrzymywała starą tezę (nawiasem mówiąc, zaprezentowaną przez Stalina po wojnie w broszurze o fałszerzach historii), że był to pakt obronny, powstały ze szlachetnych pobudek. Putin odwołał się ...

Prof. Adam D. Rotfeld, były minister spraw zagranicznych, jest współprzewodniczącym polsko-rosyjskiej Grupy ds. Trudnych (patrz s. 14) i członkiem tzw. grupy 12 mędrców, którzy pod przewodnictwem Madeleine Albright przygotowują Nową Koncepcję Strategiczną NATO.

Nie tylko Katyń

Polsko-Rosyjska Grupa ds. Trudnych ma usuwać przeszkody historyczne i ułatwiać podejmowanie decyzji na najwyższym szczeblu. Grupę powołano w 2002 r. Po raz pierwszy spotkała się w czerwcu 2008 r. i ogółem odbyła trzy posiedzenia plenarne (nie licząc seminariów, wizyt i spotkań indywidualnych) – w Warszawie, Moskwie i Krakowie. Na czele listy stała sprawa Katynia i w tej sprawie – z inspiracji premierów Tuska i Putina po spotkaniu w Davos – powstał list współprzewodniczących grupy, która po dyskusjach uznała, że wyczerpała możliwości działania i zaprezentowała premierom sposób rozwiązania sprawy, opisany w naszym wywiadzie. Grupa kontynuuje prace nad pozostałymi 14 sprawami trudnymi, do których zaliczono m.in. represje ludności polskiej w ZSRR w latach 30. (książka już gotowa), los jeńców wojennych Armii Czerwonej w Polsce po wojnie 1920 r. i genezę II wojny światowej. Każda ze spraw zostanie przedstawiona tak, jak je widzi druga strona, powstaną więc w każdej dwie ekspertyzy – polska i rosyjska – które, nie kwestionując faktów, przedstawią odmienne punkty widzenia. Tom ekspertyz zostanie wydany drukiem w obu językach. Współprzewodniczącymi Grupy są prof. Adam Rotfeld i prof. Anatolij W. Torkunow, członek Rosyjskiej Akademii Nauk, rektor Moskiewskiego Uniwersytetu Stosunków Międzynarodowych (MGIMO). W jej skład wchodzi po 14 naukowców z obu krajów, z Polski m.in. prof. Daria Nałęcz, prof. Andrzej Paczkowski z PAN, dr Andrzej Przewoźnik – sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a z Rosji: prof. Michaił Narinskij – kierownik Katedry Historii Najnowszej Stosunków Międzynarodowych i Polityki Zagranicznej MGIMO, dr Natalia Lebiediewa z Instytutu Historii Powszechnej RAN i prof. Giennadij Matwiejew, kierownik Katedry Historii Słowian Południowych i Zachodnich Moskiewskiego Uniwersytetu im. Łomonosowa.