POLITYKA

Piątek, 24 maja 2019

Polityka - nr 20 (2958) z dnia 2014-05-14; s. 64-65

Historia / Nagrody Historyczne Polityki

Marian Turski

Dosiąść kobyłę dziejów

Nasza Nagroda Historyczna ma już historię 55-letnią. W maju 1959 r. POLITYKA opublikowała nazwiska pierwszych laureatów, wyróżnionych „w dziedzinie najnowszej historii Polski”. Nadając nagrodzie taką formułę, chcieliśmy pobudzić badania nad dziejami najnowszymi, przyciągnąć młodych badaczy do – jak to Amerykanie nazywają – current history. Granica tej najnowszej historii oczywiście się przesuwa. W latach 50. był nią początek XX w. Później – pierwsza wojna światowa, a zwłaszcza to, co się działo po Wersalu. Oczywiście trauma drugiej wojny musiała od pierwszej chwili znaleźć odbicie w dyskutowanych przez jury pracach, czego wyrazem było nagrodzenie w pierwszej edycji z 1959 r. „Dziennika z lat okupacji” Zygmunta Klukowskiego – dziś powszechnie uznanego i bardzo ważnego źródła z tej epoki.

Okres powojenny przez długi czas stanowił tabu: historia ocierała się o politykę, publikacje były narażone na ingerencje cenzury, dostęp do źródeł – utrudniony bądź niemożliwy. Skąd­inąd wiadomo, że w wielu archiwach świata obowiązuje okres karencyjny. Do tzw. teczek Sikorskiego, dokumentów związanych z tragedią gibraltarską – uzyskałem dostęp w Public Record Office w Londynie ...