POLITYKA

Czwartek, 18 lipca 2019

Polityka - nr 49 (2533) z dnia 2005-12-10; s. 110-112

Społeczeństwo / Ludzie / Poczet pierwszych kapitalistów

Wojciech Markiewicz

Duet egzotyczny

Bogusław Bagsik, muzyk, i Andrzej Gąsiorowski, muzykujący lekarz. Właściciele firmy Art-B, autorzy największej i najgłośniejszej afery finansowej początków III RP. Stosowany przez nich tzw. oscylator obnażył kompletne nieprzygotowanie polskich banków do działalności w gospodarce rynkowej.

W ciągu kilkunastu miesięcy, w latach 1990–91, zarobili ponad pół miliarda dolarów. Tyle latem 1991 r., kiedy Bagsik i Gąsiorowski uciekali z Polski, wart był ponoć majątek Art-B. Z perspektywy lat widać, że szefowie tej firmy nie byli żadnymi geniuszami finansowymi. Byli raczej narzędziem doświadczonych graczy, którzy wspomniany oscylator (za chwilę wyjaśnimy, na czym on polegał) znali z historii bankowości w przedwojennych USA i Szwajcarii. I z autopsji, m.in. z Izraela, gdzie w latach 80. XX w. przeprowadzano podobne operacje, co skończyło się nacjonalizacją kilku banków.

„Oscylacyjna akceleracja kapitału” polegała na wykorzystywaniu opieszałości banków we wzajemnym przesyłaniu informacji. W jednym banku pobierano czeki gwarantowane i szybko – przerzucając helikopterem – realizowano je w innym, biorąc kolejne. Przez pewien czas te same pieniądze były oprocentowane w kilku bankach jednocześnie. W warunkach szalejącej inflacji (w 1989 r. sięgała ona 640 proc. rocznie, w 1990 – 250 proc., w 1991 ...