POLITYKA

środa, 26 czerwca 2019

Polityka - nr 48 (2733) z dnia 2009-11-28; s. 16-18

Temat tygodnia

Wawrzyniec Smoczyński

Duet na miarę

Europa nie będzie mieć ani prezydenta, ani szefa dyplomacji. Nie tak nazywają się urzędy, o których obsadzeniu zadecydował ostatni szczyt w Brukseli. I nie tej rangi są też osoby, które je objęły.

Herman van Rompuy będzie przewodniczącym Rady Europejskiej, Catherine Ashton – wysokim przedstawicielem do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Tytuły te brzmią zawile, ale upraszczanie ich do prezydenta i szefa dyplomacji to wracanie do założeń traktatu konstytucyjnego, który Unia odrzuciła. W traktacie z Lizbony obie funkcje zostały okrojone (patrz ramka): przewodniczący ma koordynować szczyty premierów i prezydentów w Brukseli – a nie zastępować ich w Waszyngtonie, Pekinie czy Moskwie; zaś przedstawiciel uzgadniać politykę państw Unii w kwestiach globalnych – a nie wyręczać europejskie stolice w ich własnej polityce zagranicznej. Format nominatów odpowiada randze urzędów, jakie mają objąć. Ale także potrzebom Unii.

Obok uprawnień traktatowych są bowiem bieżące wyzwania. Pierwszy przewodniczący Rady musi posklejać Europę po ośmioletnim kryzysie, a pierwszy wysoki przedstawiciel zbudować unijną Służbę Działań Zewnętrznych. W obu tych misjach zbyt duże ego, idące w parze z wielkim formatem politycznym, byłoby raczej przeszkodą niż atutem. Nieprzypadkowo Belga i Brytyjkę łączy skromność i ...

Co robi przewodniczący Rady Europejskiej?

• przewodniczy i kieruje jej pracami • zapewnia przygotowanie i ciągłość jej pracy w porozumieniu z przewodniczącym Komisji Europejskiej • ułatwia konsens w Radzie i jej spójność • przedstawia w Parlamencie Europejskim sprawozdanie z każdego posiedzenia

Co robi wysoki przedstawiciel do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa?

• prowadzi wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa UE • przewodniczy Radzie Spraw Zagranicznych (zgromadzenie unijnych MSZ) • pełni funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej • reprezentuje UE w sprawach związanych z polityką zagraniczną i bezpieczeństwa, prowadzi w jej imieniu dialog ze stronami trzecimi i wyraża stanowisko UE w organizacjach i na konferencjach międzynarodowych • zarządza Europejską Służbą Działań Zewnętrznych oraz delegacjami UE w krajach trzecich i organizacjach międzynarodowych

(Na podstawie traktatu z Lizbony, art. 15, 18 i 27)