POLITYKA

środa, 24 lipca 2019

Polityka - nr 6 (2691) z dnia 2009-02-07; Polityka. Pomocnik Historyczny. Nr 1 (12); s. 2-7

Norman Davies

Dzień Niepodległości, Dzień Klęski

Skrzywiona pamięć to skrzywiona polityka

Wojna w Strefie Gazy znów skierowała uwagę świata na konflikt palestyńsko-izraelski. Znany brytyjski historyk odsłania jego podglebie. Tekst powstał przed ostatnimi wydarzeniami, ale one tylko uwiarygodniają i wzmacniają zawarte w nim przesłanie.

Historia to jest opis dziejów w całości. Pamięć natomiast dotyczy tych fragmentów przeszłości, które my wybieramy do zapamiętania. Historycy, i nie tylko historycy, powinni zrozumieć, że pamięć jest fragmentaryczna, stronnicza i omylna.

Spójrzmy pod tym kątem na Izrael – kraj i państwo zbudowane na podstawie pamięci historycznej jednej z trzech grup etniczno-religijnych żyjących w Ziemi Świętej. W Jerozolimie Żydzi pamiętają Świątynię Salomona i Ścianę Płaczu. Chrześcijanie Golgotę – ukrzyżowanie i zmartwychwstanie Chrystusa. Muzułmanie zaś wyprawę Proroka do Tronu Bożego ze skały Al-Aksa: bramę do nieba. Różne tradycje, różne interesy.

60 lat temu, 14 maja 1948 r. David Ben-Gurion, urodzony w Płońsku k. Warszawy premier Izraela, ogłosił w Tel Awiwie Deklarację Niepodległości Państwa. Tekst tej deklaracji, kompromis między Żydami religijnymi i niereligijnymi, mówił o „wierze ojców”, ale nie używał słowa „Bóg”. Również nie określił granic i nie odwoływał się do granic historycznych. Nazwa państwa Eretz Izrael został...

~Norman Davies jest brytyjskim historykiem walijskiego pochodzenia, profesorem Uniwersytetu Londyńskiego, członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i Akademii Brytyjskiej. Autor wydanych w Polsce książek, m.in.: „Boże igrzysko. Historia Polski”, „Wyspy. Historia”, „Powstanie’44”, „Orzeł biały, czerwona gwiazda. Wojna polsko-bolszewicka 1919–1920”, „Europa między wschodem a zachodem”, „Europa walczy 1939–1945. Nie takie proste zwycięstwo” i ostatnio „Od i Do. Najnowsze dzieje Polski według historii pocztowej”.

Załączniki

  • [Mapa]

    [Mapa] - Jarosław Krysik