POLITYKA

Piątek, 19 lipca 2019

Polityka - nr 5 (5) z dnia 2016-05-11; Ja My Oni. Poradnik Psychologiczny Polityki. Tom 22. Dusza i ciało; s. 50-53

Presje i pędy

Piotr Kaczmarek-Kurczak

Era turboczłowieka

Jak zmieniły się fizyczne i psychiczne obciążenia człowieka w pracy; jak ma się regenerować

Zmiana sposobu pracy, jaka zachodzi w ostatnich dziesięcioleciach, olbrzymi wzrost znaczenia pracy twórczej, odbija się silnym piętnem zarówno na stosunku współczesnych ludzi do ciała i umysłu, jak i na sposobach konsumpcji oraz wypoczynku. Świat wyraźnie zmierza do modelu turboczłowieka – istoty zdolnej do „latania na dopalaczach”, a pomiędzy wykonywanymi misjami odpoczywającej w aktywny, wielowymiarowy sposób.

Silni, zręczni, odporni

Klasyczny w społeczeństwach przemysłowych, powszechny jeszcze pół wieku temu model społecznego podziału pracy przypominał piramidę. Na samym dole sytuowała się klasa robotnicza, która oferowała systemowi głównie pracę fizyczną. Jej wykształcenie ograniczało się do zdolności zapamiętywania i odtwarzania informacji, szkolenie zawodowe rozwijało jej kompetencje w stosunkowo niewielkim stopniu. Robotnicy mieli najdłuższy, ale też najbardziej regularny czas pracy, a stawki za godzinę były z góry ustalone. Musieli być silni, wytrzymali, zręczni, odporni na urazy i choroby.

Środek piramidy stanowili pracownicy umysłowi i średni szczebel kierowniczy. Nauczeni w szkole procedur ...