POLITYKA

Niedziela, 19 maja 2019

Polityka - nr 13 (2901) z dnia 2013-03-27; s. 80-81

Nauka

Jacek Kubiak

Geny do naprawy

Amerykańscy biolodzy opracowali metodę usuwania przyczyn niektórych chorób genetycznych z ludzkich komórek rozrodczych przed zapłodnieniem in vitro. Może to sprawi, że nasze debaty o in vitro staną się bardziej rzeczowe?

Choroby mitochondrialne atakują najczęściej mięśnie i układ nerwowy. Są to liczne miopatie i neuropatie upośledzające i znacznie skracające życie pacjentów. Przykładowo, zespół przewlekłej postępującej zewnętrznej oftalmoplegii prowadzi do całkowitego porażenia mięśni. Syndrom o nazwie MELAS objawia się zaś drgawkami, niedorozwojem psychoruchowym, zwyrodnieniem siatkówki, głuchotą, cukrzycą i karłowatością. Chorób tych nie można wyleczyć – jedynie nieco łagodzić ich objawy.

Powodem tych chorób bardzo często są mutacje genów zawartych w mitochondriach – wewnątrzkomórkowych mikroskopijnych fabrykach energii. Mitochondria mają własne DNA, a w nim liczne geny kodujące informacje o białkach niezbędnych do ich funkcjonowania.

Komórki jajowe, a nie plemniki, dostarczają przyszłemu zarodkowi zdecydowaną większość tych struktur, dlatego mutacje mitochondrialne dziedziczone są po matce. Ale na choroby mitochondrialne zapadają zarówno dziewczynki, jak i chłopcy. Otrzymują bowiem swoje mitochondria poprzez matczyną komórkę jajową, niezależnie od własnej płci, o której decyduje plemnik. Plemnik co prawda wnosi ze sobą ...

Załączniki

  • Schemat metody eliminowania chorych mitochondriów

    Schemat metody eliminowania chorych mitochondriów - [rys.] Fajto Janusz