POLITYKA

Piątek, 24 maja 2019

Polityka - nr 3 (3) z dnia 2013-04-03; Pomocnik Historyczny. Historia Żydów polskich; s. 22-27

Polin

Anna Michałowska-Mycielska

Gmina

Życie żydowskie toczyło się w gminach, to one gwarantowały bezpieczeństwo i zaspokajały potrzeby. Bycie Żydem poza gminą było praktycznie niemożliwe.

Kahał. Słowem kahał (z hebr. kehila, zgromadzenie) określano zarówno gminę, jak i władze gminy. W gminach żydowskich dawnej Rzeczpospolitej nie było jednolitego modelu ustrojowego. Najważniejszym, a zarazem jedynym w swoim rodzaju, statutem określającym ustrój gminny był statut gminy krakowskiej z 1595 r. Regulował on całokształt życia gminnego, określał obowiązki urzędników i ich wzajemne relacje, a także zajmował się kwestią wyborów. Na nim wzorowało się wiele gmin w Polsce i na Litwie. Jednak każda gmina miała własne zwyczaje, które dostosowywała do aktualnych potrzeb oraz możliwości finansowych.

Wybory władz w gminie żydowskiej odbywały się co roku (przeważnie w środkowe dni świąt Pesach, s. 28). Było to wyjątkowe na tle zwyczajów politycznych dawnej Rzeczpospolitej, gdzie większość urzędów była dożywotnia (urzędy szlacheckie) czy długoterminowa (urzędy miejskie).

Wybory były pośrednie, najpierw wybierano elektorów, a ci wybierali urzędników gminnych. Przy ...