POLITYKA

Poniedziałek, 22 lipca 2019

Polityka - nr 6 (2691) z dnia 2009-02-07; Polityka. Pomocnik Historyczny. Nr 1 (12); s. 30-34

Aleksandra Porada

Grawitacja Epistolarna

Kryminalne kulisy wielkiej nauki

Nobliwi członkowie Francuskiej Akademii Nauk przez długi czas bardzo poważnie rozważali hipotezę, że Anglik Izaak Newton, definiując prawo grawitacji, splagiatował dokonania ich rodaka Błażeja Pascala.

Poniedziałek 15 lipca 1867 r. Cotygodniowe zebranie członków Francuskiej Akademii Nauk. Głos zabiera Michel Chasles, 74-letni matematyk ceniony między innymi jako autor prac o przecięciach stożkowych. Zgodnie z zapowiedzią ma przedstawić nieznane dotychczas dokumenty dotyczące dokonań Błażeja Pascala (1623–1662) i Izaaka Newtona (1643–1727). Chasles pokazuje kolegom pożółkłe kartki. Jedna z nich to list adresowany do wielkiego chemika angielskiego Roberta Boyle’a (1627–1691). Jego treść zostanie włączona do protokołu z zebrania:

„Monsieur,
W ruchach niebieskich, siła działająca wprost proporcjonalnie do mas i odwrotnie proporcjonalnie do kwadratu odległości wystarcza do wyjaśnienia wszystkich tych wielkich obrotów, które poruszają wszechświat. Nie ma niczego równie pięknego według mnie; ale gdy chodzi o zjawiska podksiężycowe, to, co widzimy z bliska i co łatwiej nam badać, siła przyciągania jest jak zmieniający kształt Proteusz. Skały i góry nie wykazują widocznego przyciągania. Mówi się, że te małe osobne przyciągania są jakby wchłaniane przez przyciąganie kuli ziemskiej, nieskończenie ...

~Aleksandra Porada jest doktorantką Szkoły Nauk Społecznych PAN, pracownikiem Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej we Wrocławiu.