POLITYKA

Niedziela, 25 sierpnia 2019

Polityka - nr 36 (2468) z dnia 2004-09-04; s. 64-67

Historia / Niemiec w okupowanej Polsce

Adam Krzemiński

I stamtąd już nie wróci nikt

W „Pianiście” Władysław Szpilman opisał, a Roman Polański pokazał oficera Wehrmachtu, który pomaga przetrwać ukrywającemu się w ruinach Warszawy człowiekowi. Teraz Wilm Hosenfeld sam się przedstawia szerszej publiczności. Właśnie ukazały się w Niemczech odnalezione przez rodzinę jego listy i notatki: lektura wręcz sensacyjna!

Hosenfeld od 13 września 1939 r. do 17 stycznia 1945 r. przebywał w okupowanej Polsce. Nie był żołnierzem liniowym. Na początku wojny miał lat 44. Był wiejskim nauczycielem w rodzinnej Hesji. Miał wykształconą żonę i pięcioro dzieci. W młodości był skautem, w czasie I wojny żołnierzem, kilkakrotnie ranny. W czasie republiki weimarskiej miał przekonania niemiecko-narodowe, a po przejęciu władzy przez Hitlera w 1933 r. wstąpił do SA i NSDAP. Będąc katolikiem zachował jednak dystans wobec rasistowskich teorii i totalitarnej praktyki pedagogicznej. Zarazem, jak większość Niemców, traktat wersalski z 1919 r. uważał za haniebny. Na przyłączenie Austrii wiosną 1938 r. zareagował euforią. Na kryzys sudecki – najpierw lękiem, a potem zachwytem, gdy mocarstwa zachodnie uległy Hitlerowi. Oburzeniem na antyżydowskie pogromy w 1938 r. Latem 1939 r. miał nadzieję, że do wojny nie dojdzie. Ale gdy Hitler najechał Polskę, wierzył propagandzie, że Anglicy chcieli osaczyć Niemcy, że Polacy dręczyli mniejszość niemiecką i że Hitlerowi uda się ograniczyć wojnę.

W okupowanej Polsce był oficerem służb kwatermistrzowskich ...