POLITYKA

Niedziela, 21 lipca 2019

Polityka - nr 24 (2354) z dnia 2002-06-15; s. 24-26

Kraj

Ryszarda Socha  [wsp.]Adam GrzeszakAnna Szulc  [wsp.]

Ja panu radzę

Urzędnicy najpierw wymyślają skomplikowane przepisy, potem zarabiają na szkoleniach, egzaminach i konsultacjach

Mamy niezwykle przedsiębiorczych urzędników. Jak Polska długa i szeroka dorabiają na boku – szkolą, doradzają, piszą opinie, udzielają konsultacji, wykonują projekty, handlują nieruchomościami. Okazję do tych intratnych zajęć tworzą zatrudniające ich urzędy, a sprzyja nieprecyzyjne prawo, brak jasnych reguł etycznych i atmosfera przyzwolenia. W efekcie służba publiczna staje się często tylko okazją do akwizycji prywatnych usług.

Urzędnicze dorabianie jest uznawane za rzecz zupełnie naturalną. Przecież to nie kryminalna korupcja ani łapownictwo. Urzędnicy handlują więc tym, w co wyposaża ich urząd: wiedzą, poufnymi informacjami, doświadczeniem, pozycją, autorytetem, możliwościami. Najczęściej szkolą, bo nauka jest dziś w cenie. Ogromny rynek szkoleniowy chętnie korzysta z usług urzędników, ci zaś dbają, by nie brakło okazji do nauki i tematów do wykładania. Świetnie temu służą niejasne i często zmieniane przepisy. Objaśnianie meandrów kolejnych ustaw i rozporządzeń, zasad ich właściwego rozumienia i interpretacji, stwarza okazję do odbycia wielu wykładów. Urzędnicy-wykładowcy są cenieni najwyżej, bo zawsze najlepiej dowiedzieć się, jak interpretuje niejasne przepisy ten, u którego być może będziemy musieli załatwiać sprawy urzędowe.

Kilka lat temu co drugi urzędnik Ministerstwa Finansów dorabiał szkoleniami, udzielaniem porad lub pisaniem artykułów do licznych specjalistycznych pism – mówi przedstawiciel firmy szkoleniowej. – Od czasu, kiedy Balcerowicz zaczął walczyć z urzędniczymi chałturami, namówienie kogoś z ministerstwa ...

Mechanizm korupcyjny

Podstawowe przyczyny patologii w urzędach publicznych według NIK:

1. Nadmiar kompetencji w ręku jednego urzędnika

2. Dowolność w podejmowaniu decyzji

3. Lekceważenie dokumentacji

4. Słabość kontroli wewnętrznej

5. Nierówność w dostępie do informacji

6. Brak odpowiedzialności osobistej

7. Brak specjalnych rozwiązań antykorupcyjnych

8. Nadmierne korzystanie z usług zewnętrznych

9. Uchylanie się przed kontrolą państwową