POLITYKA

Sobota, 15 grudnia 2018

Polityka - nr 50 (2482) z dnia 2004-12-11; Polityka. Niezbędnik Inteligenta; s. 3-9

Społeczeństwo XXI wieku. Jak jesteśmy manipulowani

Jacek Żakowski

Jacek Żakowski rozmawia z Zygmuntem Baumanem

Jacek Żakowski: – Nie ma pan pojęcia, jak się ucieszyłem, kiedy w rozmowie z Keithem Testerem powiedział pan o swojej „pasji obnażania kłamstw, w jakie opakowuje się odpowiedzialność za ludzką niedolę...” Ale Tester tego wątku nie podjął. I wciąż nie wiem, co to są za kłamstwa. Spróbujmy je teraz definitywnie obnażyć.

Zygmunt Bauman: – Definitywnie? Pan chce definitywnie obnażyć i pogrzebać kłamstwo?

Bardzo bym chciał, żeby się pan uporał przynajmniej z kilkoma wielkimi kłamstwami.

Zatem jest pan na straconej pozycji. Bo wojna z kłamstwem nie jest do wygrania. Kłamstwo jest wieczne i wszędobylskie z natury. Georges Duhamel bardzo mądrze powiedział, że „fałsz jest zasadą, a prawda jest wyjątkiem”.

Pan też tak uważa?

To można prosto logicznie uzasadnić. Przecież na każde pytanie jest tylko jedna prawdziwa odpowiedź. Natomiast odpowiedzi kłamliwych możemy mieć bezlik.

Do czego więc „pasja obnażania kłamstwa” ...

Zygmunt Bauman, jedna z najważniejszych postaci współczesnej socjologii. Twórca terminu „ponowoczesność”. Z Uniwersytetem Warszawskim związany był do 1968 r., najpierw jako student filozofii, potem asystent prof. Juliana Hochfelda i kierownik Katedry Socjologii Ogólnej. W marcu 1968 r. usunięty z UW. Wyjechał do Izraela, gdzie wykładał na Uniwersytecie w Tel Awiwie i Hajfie. Od 1971 r. do emerytury kierował Wydziałem Socjologicznym Uniwersytetu w Leeds. Wykładał m.in. na uniwersytetach Berkeley, Yale i St. John’s. Książki Baumana ukazały się w kilkudziesięciu językach. Po polsku wydał m.in.: „Nowoczesność i Zagłada” (1992), „Śmierć i nieśmiertelność: o wielości strategii życia” (1998) i „Prawodawcy i tłumacze” (1998), „Ponowoczesność jako źródło cierpień” (2000), „O pożytkach z wątpliwości” (2003), „Razem osobno” (2003), „Życie na przemiał” (2004).