POLITYKA

Piątek, 24 maja 2019

Polityka - nr 48 (2631) z dnia 2007-12-01; s. 20-24

Kraj / Rozmowa Polityki

Jacek Żakowski

Jak teraz rosnąć?

Guy Sorman o wyzwaniach współczesności, którym również Polska będzie musiała stawić czoło

Jacek Żakowski: – 18 lat temu John Williamson zaproponował tak zwany Konsens Waszyngtoński – zestaw zaleceń dla rządów transformujących gospodarki ku wolnemu rynkowi. Jak w „Końcu historii” Fukuyama głosił, że de facto skończyła się historia systemów politycznych, bo nic lepszego niż liberalna demokracja wymyślić się nie da, tak Williamson twierdził, że myśl ekonomiczna została zwieńczona przez Konsens. Dziś gołym okiem widać, że Fukuyama niestety się mylił. A Williamson?

Guy Sorman: – Proszę przypomnieć sobie kontekst, w którym obaj swoje tezy stawiali. Właśnie upadało komunistyczne imperium. A upadało dlatego, że fiasko poniosły próby stworzenia gospodarki centralnie planowanej, która miała być cudownym lekarstwem na nierówności i cykliczne kryzysy powodowane przez rynek.

Przestało więc być aktualne pytanie, czy rynek jest potrzebny, ale pytanie, jaki rynek, zostało.

Wtedy nie całkiem rozumieliśmy, że upadek socjalistycznej ekonomii politycznej jeszcze mocniej stawia przed nami dwa wielkie pytania stojące przed ekonomistami od zawsze. Po pierwsze: co napędza rozwój. Po drugie: co ma robić państwo.

Dominują...

Guy Sorman (ur. 1944) - francuski dziennikarz, publicysta polityczny
i filozof. Absolwent prestiżowej École nationale d’administration. Jest współpracownikiem m.in. „Le Figaro” , „Wall Street Journal”, a także polskiego tygodnika „Europa” (dodatek do „Dziennika”). Po polsku ukazały się jego książki: Amerykańska rewolucja konserwatywna (1984, 1986), Rozwiązanie liberalne (1985), Państwo minimum (1987), Wyjść z socjalizmu (1991), Prawdziwi myśliciele naszych czasów (1993), W oczekiwaniu na barbarzyńców (1997), Made in USA (2005), Rok Koguta (2006). Kawaler Legii Honorowej, założyciel Wydawnictwa Sorman (1975).

Konsens Waszyngtoński Williamsona

1. Utrzymanie dyscypliny finansowej.

2. Ukierunkowanie wydatków publicznych na dziedziny, które gwarantują wysoką efektywność poniesionych nakładów i przyczyniają się do poprawy struktury podziału dochodów.

3. Reformy podatkowe ukierunkowane na obniżanie krańcowych stóp podatkowych i poszerzanie bazy podatkowej.

4. Liberalizacja rynków finansowych w celu ujednolicenia stóp procentowych.

5. Utrzymywanie jednolitego kursu walutowego na poziomie gwarantującym konkurencyjność.

6. Liberalizacja handlu.

7. Likwidacja barier dla zagranicznych inwestycji bezpośrednich.

8. Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych.

9. Deregulacja rynków w zakresie wchodzenia na rynek i wspierania konkurencji.

10. Gwarancja praw własności.

Konsens Brukselski Sormana

1. Nie ma alternatywy dla wzrostu gospodarczego jako głównego środka rozwiązywania naszych problemów.

2. Nie ma alternatywy dla rynku.

3. Najważniejszym motorem wzrostu są obecnie innowacje.

4. Edukacja i ochrona zdrowia są podstawowymi czynnikami konkurencji w globalnej gospodarce. Wydatki na te cele powinny być traktowane jako inwestycje w rozwój i realizowane za pośrednictwem organizacji pozarządowych.

5. Rząd powinien także tworzyć możliwości, by zarówno wchodzenie na rynek jak i wycofywanie się z niego było łatwe.

6. Utrudnienia dla swobodnego konkurowania na rynku zawsze są szkodliwe. Zwłaszcza monopole, bariery handlowe, skomplikowane lub zbyt wysokie podatki i nadmierny deficyt budżetowy.

7. Nie ma wolnego rynku bez posiadającego autorytet i sprawnego państwa. Wpływ państwa na rynek nie powinien wykraczać poza rolę regulatora.