POLITYKA

Sobota, 20 lipca 2019

Polityka - nr 8 (8) z dnia 2012-06-27; Niezbędnik Inteligenta. 88 pytań do nauki; s. 19-20

Nauki ścisłe

 (KJ)

Jaka jest najwyższa możliwa temperatura?

Pytanie dotyka najgorętszego, nomen omen, zagadnienia współczesnej fizyki. Jednocześnie dowodzi potęgi współczesnych nauk ścisłych, jak i obnaża ich słabości. Dotyczy bowiem zjawisk, do opisu których wciąż brakuje spójnej teorii. Można powiedzieć, w przenośni oczywiście, że dwie wspaniałe, potwierdzone eksperymentalnie konstrukcje teoretyczne – ogólna teoria względności oraz mechanika kwantowa – nie wytrzymują wpływu tak wysokiej temperatury.

Zgodnie z powszechnie akceptowaną, najpopularniejszą teorią oddziaływań podstawowych – Modelem Standardowym, ostateczną granicę stanowi tzw. temperatura Plancka. Nie oznacza to jednak na sto procent, że na pewno nie sposób osiągnąć temperatury wyższej niż owe 1,416785x1032 st. Kelvina.

Temperatura Plancka jest niewyobrażalnie wysoka – miliardy miliardów miliardów miliardów albo i więcej razy przekraczająca temperatury charakterystyczne dla zjawisk, które zwykły nas interesować. W zakresie tak wysokich energii wszystkie cztery oddziaływania podstawowe (elektromagnetyczne, słabe, silne, grawitacyjne) przyjmują najprawdopodobniej identyczną formę i intensywność, podobnie jak to miało miejsce w pierwszych chwilach istnienia Wszechświata. Niestety, mimo prawie stu lat wytęż...