POLITYKA

Piątek, 19 lipca 2019

Polityka - nr 42 (2474) z dnia 2004-10-16; s. 88-94

Społeczeństwo / Zostańcie z nami!

Mariusz Czubaj

Jasna strona nauki

Po raz czwarty jury naszego konkursu „Zostańcie z nami!” przyznało stypendia młodym naukowcom.23 laureatów otrzyma po 25 tys. zł.

Każdego, kto w Polsce wybiera żywot pracownika akademickiego, dopadają chwile zwątpienia. Nasza nagroda ma wybór tej drogi ułatwić. Od czterech lat staramy się – nie faworyzując żadnej z naukowych dyscyplin – promować najbardziej twórczych i aktywnych młodych pracowników nauki, którzy już coś w swoich dziedzinach osiągnęli, lub takich, których zawodowe plany dobrze rokują na przyszłość. W dorocznej akcji „Polityka” bierze na siebie rolę organizatora, współfundatora, a przede wszystkim kwestarza. Dzięki hojności sponsorów (kilku towarzyszy nam od początku) rozdysponowaliśmy już łącznie 2 mln 150 tys. zł. Elitarny klub naszych stypendystów liczy 86 osób.

W tym roku do stypendiów pretendowało ponad 300 kandydatów. Średnia wieku laureatów to około trzydziestki (najstarszy stypendysta ma 37 lat, najmłodszy – 23). Dominują młodzi naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego (7 osób), następnie – z UAM w Poznaniu (4 osoby) oraz UJ (3 osoby). Mężczyzn jest tym razem aż 18; w poprzednich latach proporcje płci były bardziej zrównoważone. W gronie ...

Kto wybierał

Jury akcji „Zostańcie z nami!”

prof. Stefan Amsterdamski – rektor Szkoły Nauk Społecznych przy IFiS PAN, FILOZOFIA
prof. Ewa Bartnik – Wydział Biologii UW, Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, BIOLOGIA
prof. Alina Brodzka-Wald – Instytut Badań Literackich PAN, FILOLOGIE, JĘZYKOZNAWSTWO
prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow – prorektor UW, Wydział Fizyki UW, FIZYKA
prof. Henryk Domański – dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, SOCJOLOGIA
prof. Adam Frączek – rektor Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, PSYCHOLOGIA i PEDAGOGIKA
prof. Stanisław Głąb – Wydział Chemii UW, CHEMIA
prof. Michał Kleiber – minister nauki i informatyzacji, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej, NAUKI TECHNICZNE
prof. Janusz Kramarek – emerytowany profesor Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, SZTUKI PIĘKNE, ARCHEOLOGIA
prof. Jan Madey – Instytut Informatyki UW, MATEMATYKA, INFORMATYKA
red. Zdzisław Pietrasik – kierownik działu kultury „Polityki”, FILMOZNAWSTWO
prof. Aleksander Sieroń – prorektor ds. Nauki Śląskiej Akademii Medycznej, MEDYCYNA
prof. Maria Skoczek – Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW, GEOGRAFIA
prof. Tomasz Szapiro – przewodniczący jury, Szkoła Główna Handlowa, EKONOMIA, ZARZĄDZANIE
red. Dorota Szwarcman – dziennikarka „Polityki”, MUZYKOLOGIA
prof. Wiesław Władyka – redaktor „Polityki”, PAN i UW, HISTORIA, PRAWO, NAUKI POLITYCZNE

Poczet laureatów 2004

Michał Bilewicz
(ur. 1980 r.), magister, doktorant na Wydziale Psychologii UW. Stereotypy, uprzedzenia oto obszar zainteresowań laureata. – Gdy widziałem aprobatę towarzyszącą usuwaniu osiedli warszawskich Romów czy też reakcję historyków „broniących dobrego imienia Polski” po ujawnieniu historii Jedwabnego, zastanawiałem się, jakie są psychiczne uwarunkowania takich zachowań oraz czy można je jakoś zmienić. Doktorat na temat redukcji uprzedzeń społecznych planuje obronić w 2007 r.

Tadeusz Ciecierski
(ur. 1978 r.), magister, doktorant w Instytucie Filozofii i Socjologii UW. – Szacunek dla tradycji intelektualnej, której postulatami są m.in. jasny i zrozumiały styl formułowania myśli, przekonania, że tezy filozoficzne zawsze powinny być solidnie uzasadnione oraz że filozof powinien korzystać z wyników nauk szczegółowych i formalnych – to m.in. sprawiło, że zająłem się filozofią analityczną. Pracuje nad doktoratem z pogranicza filozofii, lingwistyki oraz logiki. Obronę planuje na 2005 r.

Andrzej Dragan
(ur. 1978 r.), magister, doktorant na Wydziale Fizyki UW (Katedra Optyki Kwantowej i Fizyki Atomowej). Inżynieria kwantowa, teoria informacji kwantowej i fotony – to jego naukowy świat. Finalizowany niebawem doktorat ma pokazać m.in. zastosowania stanów splątanych do zwiększenia pojemności informacyjnej niedoskonałych, „zaszumionych” łącz. Czyli – najkrócej mówiąc – dotyczyć będzie udrożnienia łącz światłowodowych. Po godzinach pasjonuje się fotografią – wkrótce otwarta zostanie jego pierwsza wystawa portretów.

Agnieszka Fulińska
(ur. 1969 r.), doktor, adiunkt na Wydziale Filologicznym UJ. Fascynuje się zarówno kulturą antyczną jak i współczesną popkulturą – ostatnio zwłaszcza obrazem starożytności w kulturze popularnej: filmie, komiksie, literaturze science fiction czy romansach. O swojej pasji mówi: – Zajmuję się zjawiskiem, które wypełnia sporą przestrzeń współczesnego świata, a mimo to, czy też może dlatego, jest bardzo często pogardzane przez akademickich intelektualistów.

Marcin Grynberg
(ur. 1970 r.), doktor, adiunkt w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN. Od kilku lat zajmuje się bioinformatyką – względnie nową dziedziną starającą się m.in. opisywać działanie komórek i organów jako całości. – Moim marzeniem naukowym jest poznać odpowiedzi na podstawowe pytania zadawane przez biologię, na przykład skąd różne tkanki „wiedzą”, jak mają współdziałać, żeby organizm sprawnie funkcjonował jako całość. Albo w jaki sposób dochodzi do życia w symbiozie między gatunkami. Jest także popularyzatorem nauki (pisał m.in. do „Gazety Wyborczej” i tłumaczył filmy przyrodnicze dla stacji Animal Planet).

Piotr Kletowski
(ur. 1975 r.), doktor, doktorant-stażysta na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Filmoznawca, specjalizuje się w kinie azjatyckim (Takeshi Kitano), amerykańskim (Kubrick, Scorsese) oraz zajmuje się fenomenem estetyki faszystowskiej w kinie światowym. Niebawem ukaże się leksykon jego autorstwa „100 filmów akcji” oraz książka o kinie offowym.

Maciej Kozak
(ur. 1970 r.), doktor, adiunkt na Wydziale Fizyki UAM (Zakład Fizyki Makromolekularnej). O swoich badaniach mówi: – Szczególnie interesuje mnie struktura białek. Obiektem moich badań są bowiem najczęściej białka o potencjalnym znaczeniu farmakologicznym. Często same są lekami, jak asparaginaza stosowana w terapii przeciwbiałaczkowej, lub mogą stanowić model w poszukiwaniu nowych leków. Poznanie struktury białek w krysztale pozwoli zaprojektować nowe leki, natomiast analiza ich struktury w roztworze pomoże w zrozumieniu wielu procesów zachodzących w komórce. W najbliższych miesiącach zamierza ukończyć rozprawę habilitacyjną.

Jarosław Kobiela
(ur. 1980 r.), student Wydziału Lekarskiego AM w Gdańsku. Chirurgia i badania molekularne to pole jego zainteresowań naukowych. Na studiach doktoranckich, które pragnie podjąć, chciałby m.in. kontynuować badania nad hormonalnym modelem nowotworu oraz rolą hormonów płciowych w nowotworach piersi i przewodu pokarmowego. Jest przewodniczącym Studenckiego Towarzystwa Naukowego AMG.

Arkadiusz Lach
(ur. 1976 r.), doktor, adiunkt w Katedrze Postępowania Karnego UMK w Toruniu. Jako stypendysta prowadził badania między innymi w Oxfordzie i Aarhus, rozpoczyna też obecnie pracę nad zagadnieniami pomocy prawnej pomiędzy państwami UE. Jego praca to jeszcze jeden dowód, że nauka musi nadążać za zmieniającym się światem. Badania koncentrują się na prawnych aspektach wykrywania nadużyć w cyberprzestrzeni oraz dowodowym wykorzystaniu informacji w formie elektronicznej – czyli tzw. dowodów elektronicznych – w procesie karnym.

Artur Markowski
(ur. 1978 r.), magister, doktorant na Wydziale Historii UW. Zajmuje się demografią historyczną XIX i XX w. ze szczególnym uwzględnieniem społeczności żydowskiej – jej losom na Suwalszczyźnie w XIX stuleciu zamierza poświęcić rozprawę doktorską. Stypendium chce przeznaczyć na przeprowadzenie kwerend archiwalnych na Litwie i w Rosji.

Hanna Mamzer
(ur. 1973 r.), doktor, adiunkt w Instytucie Socjologii UAM. Jak sama mówi, jej zainteresowania badawcze zmieniają się wraz z wiekiem i doświadczeniem. Pracę magisterską pisała z psychologii, doktorat – o tworzeniu tożsamości w warunkach kontaktów wielokulturowych, teraz zajmuje się wizualnymi aspektami komunikowania. Ten ostatni projekt przedstawiała na gościnnych wykładach w Holandii; będzie go też realizować w ramach otrzymanego w tym roku Stypendium Fulbrighta.

Dominika Milczarek
(ur. 1973 r.), doktor, adiunkt na Wydziale Nauk Ekonomicznych UW. – Z pewnością na moje zainteresowania wpłynął okres, w którym dorastałam i studiowałam, czyli początek lat 90. Wtedy pytałam: Dlaczego ludzie stoją w kolejkach? Albo: Dlaczego niektórzy są przeciwni zmianom, które ja uważam za dobre, które pozwoliły mi, na przykład, wyjechać za granicę? Dziś zajmuje się ekonomią instytucjonalną i problematyką obszarów wiejskich. Interesują ją kwestie lobbingu i jego wpływu na politykę państwa dotyczącą rolnictwa.

Marcin Moniuszko
(ur. 1974 r.), asystent Kliniki Alergologii i Chorób Wewnętrznych AM w Białymstoku. Zajmuje się problematyką immunologii klinicznej, a głównie mechanizmami odpowiedzi komórkowej w przebiegu chorób o podłożu immunologicznym. W latach 2001–2003 był stypendystą Fogarty International Center w National Institutes of Health w USA. Jego prace ukazywały się w prestiżowych pismach specjalistycznych. Mówi, że nauka jest jak nałóg: – Nałóg o tyle niebezpieczny, że spowodowane niekiedy sytuacją życiową okresy abstynencji dają, niestety, silne objawy odstawienne.

Jan Obłój
(ur. 1978 r.), magister, doktorant na Wydziale Informatyki, Mechaniki i Matematyki UW oraz Universite Pierre et Marie Curie Paris 6. Studiował równolegle matematykę i socjologię. Jest specjalistą w zakresie rachunku prawdopodobieństwa. W przyszłym roku zamierza obronić doktorat z matematyki pisany w Warszawie i Paryżu pod kierunkiem dwóch promotorów. A marzenia naukowe? – Raz pragnę zajmować się czystą znaczkologią, a raz pracować na styku nauk humanistycznych i ścisłych, tworząc losowe modele procesów społecznych. Nie zmienia się tylko pewność, że wybieram naukę.

Marek Pawlikowski
(ur. 1974 r.), doktor inżynier, nauczyciel akademicki na Wydziale Inżynierii Produkcji PW. Jako dziecko chciał być lekarzem. Został inżynierem, ale, jak sam mówi, medycyna nigdy nie znikła z jego pola widzenia. Specjalizuje się w jednej z gałęzi biomechaniki – inżynierii ortopedycznej. Projektuje endoprotezy dopasowane do indywidualnej budowy stawów z uwzględnieniem adaptacyjnego zachowania się tkanki kostnej.

Joanna Roszak
(ur. 1981 r.), studentka na Wydziale Filologii Polskiej UAM. Przygotowywała serwisy kulturalne radia Plus, pracowała w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, teraz poświęciła się bez reszty nauce. – Oszalenienie – to dobre słowo, od niego się zaczęło – wyznaje. – Tu rutyniarstwo nie jest możliwe. Nadal znajduję w literaturze momenty euforyczne; przeplatane czasem po wielogodzinnym czytaniu czy stukaniu w klawisze laptopa refleksją, że chyba jednak od człowieka do człowieka, a nie od książki do książki, zawsze bliżej. Zajmuje się twórczością Paula Celana, Tymoteusza Karpowicza oraz teorią literatury w Internecie.

Piotr Romiński
(ur. 1967 r.), magister, asystent na ASP we Wrocławiu. Jego preferencje naukowe dotyczą wpływu sztuki prehistorycznej i prymitywnej w twórczości artystów współczesnych. Przygotowuje doktorat dotyczący dawnych technik ceramicznych na terenie Śląska. W swoim dorobku artystycznym ma ponad 60 wystaw indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą. A swoje dokonania teoretyczne komentuje tak: – Zobaczyć i sprawdzić, co spowodowało taki a nie inny ślad na naczyniu, które garncarz sprzed kilku–kilkunastu stuleci ulepił, sprawdzić, jakich dodatków użył, aby uzyskać zamierzony efekt. Czy ślad był tylko przypadkiem? To moja pasja.

Adam Rosowski
(ur. 1980 r.), student na Wydziale Elektrotechniki i Elektroniki Politechniki Łódzkiej, a także student matematyki na UŁ. Pasjonuje się nanoelektroniką, która jest alternatywą dla dotychczasowej mikroelektroniki. Wciąż pamięta o przeczytanym w dzieciństwie wykładzie wielkiego fizyka Richarda Feynmana: „Tam na dole jest mnóstwo miejsca”, i sam próbuje dowieść swoimi projektami (związanymi m.in. z ogniwami słonecznymi), że działalność w nanoskali ma ogromne znaczenie.

Tomasz Ruman
(ur. 1980 r.), doktor inżynier, asystent na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej. Specjalista w dziedzinie chemii nieorganicznej. Wynik uzyskany w doktoracie (pierwszy chiralny związek boru) jest unikatem na skalę światową. – Dla mnie od samego początku chemia była zabawą, dawała możliwość fantazjowania o rzeczach niestworzonych, nie było rzeczy niemożliwych. Potem stała się sposobem na życie, a dziś czuję w niej ogromny potencjał mogący świat uczynić lepszym miejscem do życia dla nas wszystkich.

Jacek Tabor
(ur. 1975 r.), doktor, adiunkt na Wydziale Matematyki i Informatyki UJ (Katedra Równań Różniczkowych). W 1999 r. Polskie Towarzystwo Matematyczne przyznało mu Nagrodę dla Młodych Matematyków. Otrzymywał m.in. stypendia Fulbrighta, Fundacji im. S. Batorego oraz Fundacji Nauki Polskiej. Planuje m.in. zajmować się badaniem uogólnienia inkluzji różniczkowych na przestrzenie Banacha. Zaś o swojej pasji naukowej mówi: – Z jednej strony jest to dla mnie kontynuacja tradycji rodzinnej, a z drugiej zajmowanie się matematyką oraz uczenie jej innych sprawia mi radość.

Piotr Tryjanowski
(ur. 1970 r.), doktor habilitowany, adiunkt na Wydziale Biologii UAM. – Życiem ptaków interesowałem się od dziecka, dziecięca ciekawość świata wciąż pozostała, więc jakoś sobie daję radę – mówi. Podejmowane przez niego badania dotyczą wpływu globalnych zmian klimatycznych na populacje zwierząt. Laureat jest członkiem rad redakcyjnych dwóch czasopism naukowych z tzw. listy filadelfijskiej, w tym prestiżowego „Journal of Ornithology”, zaś jego prace cytowane są często w poważnych publikacjach.

Tomasz Wites
(ur. 1977 r.), magister, doktorant na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych UW. Nurtują go kwestie wyludnienia Syberii i rosyjskiego Dalekiego Wschodu, a jego prace na ten temat są jedynymi na taką skalę w Polsce. Jest także sekretarzem Warszawskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Geograficznego.

Danuta Wróbel
(ur. 1977 r.), magister, doktorantka na Wydziale Humanistycznym Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego. – Dlaczego ja wybrałam naukę? Żeby wiedzieć. A dlaczego ona wybrała mnie? Tego nie wiem. Ale wiem, że jestem wdzięczna ludziom, którzy pomogli nam się poznać. Za dwa lata zamierza bronić pracy doktorskiej o życiu codziennym Niemców okręgu Rzeszy Gdańsk–Prusy Zachodnie w latach 1939–1945.