POLITYKA

Czwartek, 18 lipca 2019

Polityka - nr 6 (6) z dnia 2019-05-15; Ja My Oni. Poradnik Psychologiczny Polityki. Tom 34. Inteligencja; s. 62-65

My. O inteligencji emocjonalnej i społecznej

Grzegorz Gustaw

Kariera uczuć i odczuć

Jakie pożytki niesie bycie emocjonalnie inteligentnym pracownikiem i szefem.

Czy kierujesz się sercem, czy rozumem, wybierz…” – głosi hasło popularnej serii reklam usług telekomunikacyjnych. Autorzy utrwalają, niestety, pogląd wywodzący się z filozoficznego racjonalizmu, w myśl którego emocje pozostają w kontrze do intelektu. Bo zniekształcają obraz rzeczywistości i popychają do błędnego działania.

Takie myślenie to przeżytek. Dziś dominuje pogląd zgoła przeciwny. Współcześni uczeni zgodnie podkreślają, że serce z rozumem ściśle współdziała. Zmiany w podejściu do tematu zapoczątkowane zostały niemal 100 lat temu.

W latach 20. amerykański psycholog Edward Lee Thorndike wyodrębnił trzy typy inteligencji: praktyczną (pozwalającą m.in. na efektywne rozwiązywanie problemów) i abstrakcyjną (odpowiadającą m.in. za skuteczne operowanie pojęciami), a także społeczną, dzięki której można – jak sama nazwa wskazuje – dobrze funkcjonować w świecie społecznym. Jest ona pokrewna z inteligencją emocjonalną.

Prof. Howard Gardner z Harvard University wyodrębnił osiem rodzajów inteligencji (s. 11). Termin inteligencja emocjonalna zaczął pojawiać się w ...

Rzetelne narzędzia

Jak profesjonalnie zbadać swój poziom inteligencji emocjonalnej.

Internet, jak łatwo sprawdzić, oferuje dziesiątki „testów” na rozmaite rodzaje inteligencji, jednak zdecydowana większość spośród nich nie wykracza poza formułę psychozabawy. Pracownia testów psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego ma wiele naukowo sprawdzonych narzędzi do pomiaru inteligencji emocjonalnej. Badania za ich pomocą mogą być realizowane przez psychologów oraz innych specjalistów po odbyciu odpowiednich szkoleń.

Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej INTE. Składają się nań 33 zdania o charakterze samoopisowym. Zadaniem osoby badanej jest określenie ich prawdziwości względem własnej osoby na pięciostopniowej skali. Autorzy narzędzia opracowali na próbach reprezentatywnych normy dla: uczniów gimnazjów, szkół średnich, studentów oraz osób w wieku 15–19 lat i 20–54 lat, które nie zawierają się w powyższych grupach. Narzędzie wykorzystywane jest przede wszystkim do celów badawczych.

Dwuwymiarowy Inwentarz Inteligencji Emocjonalnej. Składają się nań 33 pozycje zawierające opisy różnych sytuacji będących źródłami emocji. Wobec każdej sytuacji możliwe są do wyboru cztery różne możliwości reakcji. Osoba badana za każdym razem wybiera reakcję, która jest dla niej najbardziej typowa. Narzędzie służy głównie do badań naukowych. Może być również wykorzystywane (acz w ograniczonym zakresie) do diagnozy indywidualnej. Narzędzie opracowane zostało w oparciu o koncepcję P. Saloveya i J.D. Mayera.

Popularny Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej. Badani na pięciopunktowej skali określają, w jakim stopniu każde stwierdzenie odnosi się do nich. Autorki opracowały normy dla uczniów w wieku 14–20 lat oraz dorosłych w wieku 18–71 lat na próbach incydentalnych. Narzędzie stosuje się do celów badawczych, a także diagnozy indywidualnej przy wyborze przyszłego zawodu lub kierunku kształcenia. Pomaga również określić mocne i słabe strony badanego, co może być przydatne przy planowaniu dalszej pracy z daną osobą.

Skala Inteligencji Emocjonalnej – Twarze służy do rozpoznawania ekspresji mimicznej, stanowiącej jeden z podstawowych komponentów inteligencji emocjonalnej. Na materiał testowy składa się 9 fotografii twarzy męskich i 9 kobiecych. Przypisano do nich zestawy 6 nazw emocji. Badani mają za zadanie każdorazowo zdecydować, czy widoczna na zdjęciu twarz wyraża wymienione emocje. Opracowane zostały normy dla uczniów szkół średnich, studentów i osób dorosłych, które nie studiują. Narzędzie może być wykorzystywane w badaniach naukowych oraz pomocniczo w poradnictwie, doradztwie i selekcji.

Test Rozumienia Emocji służy do pomiaru zdolności do rozumienia emocji, stanowiącej jeden z podstawowych komponentów inteligencji emocjonalnej. Za jej wskaźnik obrano wiedzę emocjonalną. Badani mierzą się z 30 zadaniami pogrupowanymi w 5 części. Wynik łączny określany jest na podstawie liczby poprawnie wykonanych zadań. Opracowano normy dla wieku 15–18 lat, 19–25 lat oraz 26 lat i więcej; osobno dla kobiet i mężczyzn. Test wyróżnia się wysoką rzetelnością. Może być wykorzystany zarówno do badań naukowych, jak i w poradnictwie rodzinnym (terapii par małżeńskich i pracy z rodzicami), doradztwie zawodowym dla uczniów, studentów i dorosłych – przy dokonywaniu wyboru kierunku kształcenia lub zawodu. Jest również odpowiedni do celów rekrutacji i selekcji pracowników. Wysokie wyniki w TRE mogą wskazywać na predyspozycje do pracy wymagającej kontaktów z innymi ludźmi. Wyniki niskie mogą zwiastować trudności w funkcjonowaniu społeczno-emocjonalnym, które można rozwiązać poprzez odpowiedni trening.