POLITYKA

środa, 26 czerwca 2019

Polityka - nr 1 (2331) z dnia 2002-01-05; s. 60-61

Społeczeństwo / Prawo

Aleksander Chećko

Kodeks w galarecie

Dlaczego przepisy karne próbuje się zmieniać co kilka miesięcy?

Niczym prezent pod choinkę złożył Aleksander Kwaśniewski w przedświąteczny czwartek marszałkowi Sejmu trzy projekty zmian w prawie karnym (kk), procedurze (kpk) i przepisach wykonawczych (kkw). Czeka nas więc kolejna dyskusja o metodach karania i znów pewnie ulegniemy złudzeniu, że to co zapisane na papierze, a opatrzone paragrafem, może przesądzić o istocie i poziomie wymiaru sprawiedliwości. Nic bardziej błędnego.

Dlaczego właśnie prawo karne, a nie cywilne, kosmiczne czy rolne rozpala emocje polityków? Ponieważ jest stosunkowo mało hermetyczne, operuje też działającą na wyobraźnię wysokością kar, więc – podobnie jak z medycyną – większość ma w tej sprawie z góry wyrobione zdanie oraz sądzi, że się na tym zna. Jeśli w dodatku dzieje się tak, jak się stało w 1997 r., iż po wielu latach prac powstał kodeks karny zrywający wprawdzie z peerelowską represją, lecz całkowicie rozmijający się z nowymi tendencjami w przestępczości i społecznym poczuciem zagrożenia, to coraz powszechniejszy jest osąd, że zawiniło samo prawo; zbyt liberalne, zbyt łagodne jak na nowe brutalne czasy.

Już po roku obowiązywania nowej kodyfikacji zespół powołany przez ówczesną minister sprawiedliwości Hannę Suchocką miał dokonać korekt, a właściwie autopoprawek w przepisach uznanych przez praktyków za nieudane, a przez społeczeństwo za nazbyt liberalne. Tak się nie stało, bowiem nastał nowy minister, Lech Kaczyński, który z zaostrzenia ...

Prezydent proponuje:

• stosować kk z uwzględnieniem zasady humanizmu, w szczególności z poszanowaniem godności sprawcy i pokrzywdzonego;

• zwiększyć liczbę przestępstw, za które 15-latek odpowiadałby jak dorosły; zrezygnować z ograniczenia (do dwóch trzecich) górnej granicy kary pozbawienia wolności w razie skazania takiego nieletniego;

• przedłużyć terminy przedawnienia niektórych występków, zaostrzyć kryteria decyzji o przedterminowym zwolnieniu;

• umożliwić prokuratorowi umorzenie postępowania, gdy przekroczenie granic obrony koniecznej przez sprawcę wynikało ze strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu;

• surowiej karać wielokrotnych recydywistów, terrorystów, sprawców przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, gwałcicieli;

• rozszerzyć możliwość podania wyroku do publicznej wiadomości;

• karać (szerzej) korupcję w sporcie oraz łapownictwo także w szkołach i w firmach prywatnych;

• maksymalnie uprościć i przyspieszyć procedury, zrezygnować m.in. z wymogu rozpoczęcia procesu od nowa, gdy przerwa między rozprawami przekroczy 35 dni.