POLITYKA

środa, 22 maja 2019

Polityka - nr 2 (2) z dnia 2014-03-19; Niezbędnik Inteligenta. Co mamy w genach; s. 96-97

Genetyka przyszłości

Jacek Kubiak

Kopalnia (bez) DNA

Zbadanie genetycznego podłoża chorób czy podatności na nie wymaga analizy niezwykle skomplikowanych zbiorów danych. Zajmuje się tym bioinformatyka. Polski naukowiec pracujący w USA dokonał przełomu w tej dziedzinie.

Po zsekwencjonowaniu ludzkiego genomu w 2003 r. (art. s. 23) wydawało się, że jesteśmy o krok od poznania największych sekretów naszego życia, związanych z długowiecznością, wyglądem czy cechami charakteru. Sądzono również, że szybko uda się zidentyfikować geny odpowiedzialne za predyspozycje do wielu chorób. Okazało się to jednak bardziej skomplikowane. Rzadko bowiem spotyka się proste zależności między genem a daną chorobą. Przykładowo, pacjentka może mieć mutację, czyli wadę genu związaną z powstawaniem raka piersi, ale to nie oznacza, że zachoruje na raka.

Dlaczego? Geny tworzą niezwykle złożone sieci powiązań. To sieci, a nie pojedyncze geny czy ich mutacje decydują o tak złożonych procesach biologicznych jak powstawanie nowotworów. Interakcje między genami mogą wywołać wzmożenie aktywności jednych i wyciszanie innych, zastąpienie funkcji pewnych genów przez inne lub całkowitą zmianę ich funkcji. Innymi słowy – mutacja w jednym genie zwykle nie powoduje choroby. Trzeba też liczyć się z wpływem środowiska, stylem życia, dietą i wieloma czynnikami ...