POLITYKA

Wtorek, 18 czerwca 2019

Polityka - nr 51 (2276) z dnia 2000-12-16; s. 35-36

Kraj

Marek Henzler

Kryminalbank

Na przestępców – KCIK

Rząd uważa, że bez powołania Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej nie uda się skutecznie walczyć z przestępczością, zwłaszcza zorganizowaną. Dlatego do Sejmu skierował projekt ustawy powołującej KCIK. Na ten kolejny centralny organ administracji podatnicy mają wyłożyć 41,25 mln zł. Czy warto?

Przed 1990 r. walką z przestępczością kryminalną zajmowała się Milicja Obywatelska i w pewnym zakresie Służba Bezpieczeństwa oraz Wojska Ochrony Pogranicza. Służby te podlegały jednemu ministrowi spraw wewnętrznych. Dziś przestępców ściga policja, UOP, celnicy, Straż Graniczna, inspektorzy celni, wywiad skarbowy, Żandarmeria Wojskowa, urzędy skarbowe, Biuro Ochrony Rządu. Służby te podlegają wielu szefom: ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, obrony, finansów, sprawiedliwości, a nawet premierowi (UOP). Stosują one rozmaite techniki operacyjne i pozyskują konfidentów. W rezultacie – jak mówił Antoni Podolski, podsekretarz stanu w MSWiA, prezentując w Sejmie projekt ustawy – nie ma dziś w Polsce właściwego obiegu informacji kryminalnej.

Nierzadko w tym samym czasie te same osoby czy grupy przestępcze ścigane są przez różne służby. Nie nawiązują one współpracy i nie przekazują sobie zdobytych – niemałym kosztem – informacji. Nie zawsze da się to wytłumaczyć obawą przed dekonspiracją własnych agentów i metod pracy. Każda ze służb chce zapisać jak najwięcej sukcesów na wł...

Czarna statystyka

Największymi zbiorami informacji kryminalnej dysponuje dziś policja. Jest to tzw. Zintegrowany System Informacji Policyjnej, w którym odnotowano prawie co ósmego obywatela (licząc od niemowlaka po staruszka). W początku br. były tam informacje o 5,063 mln osób oraz o ich 8,2 mln dokumentów tożsamości, 8 mln adresów i ok. 22 mln tzw. cech rozpoznawalnych (wzrost, kolor oczu, tatuaże, blizny itd.). Policja zebrała też kolekcję odcisków palców ok. 1 mln osób. W ZSIP są m.in. informacje o 1,6 mln zdarzeń kryminalnych, spisy skradzionych przedmiotów i wykazy numerów skradzionych blankietów dokumentów. Odnotowano tam 3,8 mln wykroczeń w ruchu drogowym i prawie 400 tys. pojazdów – od motocykli po autobusy – zgłoszonych policji jako utracone. Są dane o 3,5 tys. zaginionych i 61 tys. ukrywających się osób (podejrzanych o przestępstwa, zbiegłych więźniach, tych, które nie zgłosiły się do odbycia kary pozbawienia wolności lub służby wojskowej, itd.). Nie wszystkich szuka się w celu zatrzymania, częściej w celu ustalenia ich miejsca pobytu. Dostęp do ZSIP (tylko do ściśle określonych informacji) ma 43 tys. policjantów. Dostęp do każdej informacji ma jedynie komendant główny.

Dwa duże banki informacji prowadzi resort sprawiedliwości. W Kartotece Skazanych i Tymczasowo Aresztowanych są dane o ok. milionie osób, które przebywały lub dziś są w aresztach i zakładach karnych. Więcej osób (ok. 1,5 mln) trafiło do Centralnego Rejestru Skazanych, gdzie za każde skazanie założono im ok. 4 mln kart. Częścią CRS jest Centralny Rejestr Nieletnich, gdzie figuruje ok. 30 tys. młodych ludzi. Inne służby i straże prowadzą własne banki danych.