POLITYKA

Niedziela, 19 maja 2019

Polityka - nr 10 (3151) z dnia 2018-03-07; s. 84

Kultura / Kawiarnia Literacka

Jacek Dehnel

Kto jest artystą

Parę lat temu przez internet i sądy przetoczyła się dysputa, czy makak czubaty ma prawa autorskie do selfie, które pstryknął sobie w indonezyjskiej dżungli aparatem podłożonym przez fotografa przyrody Davida Slatera. Naciśnięcie guziczka to zresztą byle co (zdarzało się też, na przykład, słoniom), ale mamy i przykłady bardziej skomplikowanych dzieł. Sztuka tworzona przez zwierzęta, w szczególności przez małpy, była modna pół wieku temu. Najbardziej znanym zwierzęcym artystą był szympans Congo, który stworzył ponad czterysta abstrakcyjnych rysunków i obrazów (jeden z nich wisiał ponoć w pracowni Picassa). Congo miał kategoryczne poglądy estetyczne – gwałtownie protestował, kiedy zabierano obraz w jego pojęciu niedokończony, i przeciwnie, nie dawał się namówić na pracę nad tym, co uznał za skończone. Niestety, jak wielu artystów, zmarł w młodym wieku na gruźlicę. Ale jego dzieła po dziś dzień są sprzedawane w szanujących się domach aukcyjnych.

Granice tego, czym jest sztuka, i tego, kogo zaliczamy do artystów, są ...

Jacek Dehnel – pisarz (m.in. powieści „Saturn”, „Lala”, „Matka Makryna”, „Krivoklat”), poeta, tłumacz (Larkin, Verdins) i malarz. Zajmuje się zbieractwem i łowiectwem (gratów), prowadzi blog poświęcony międzywojennemu tabloidowi kryminalnemu „Tajny Detektyw”, nie prowadzi samochodu. Decyzją Rady Języka Polskiego został Młodym Ambasadorem Polszczyzny.