POLITYKA

Poniedziałek, 24 czerwca 2019

Polityka - nr 4 (2229) z dnia 2000-01-22; s. 66-67

Społeczeństwo / Edukacja

Bronisław MisztalMirosław Sawicki

Kupon na wiedzę

Jak płacić za bezpłatną naukę?

Na początku stycznia powstała kolejna wersja projektu ustawy o szkolnictwie wyższym (o poprzednich pisaliśmy kilkakrotnie w ub. roku). Ministerstwo Edukacji zyskało dla niej aprobatę Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich; trwają uzgodnienia ze związkami zawodowymi, Radą Główną Szkolnictwa Wyższego i Parlamentu Studentów RP. Projekt przewiduje odpłatność za studia na drugim kierunku, studia podyplomowe i prowadzone w języku obcym oraz za powtarzanie zajęć z powodu złych wyników. Otwiera także możliwość uruchamiania płatnych studiów dziennych w uczelniach państwowych. Publikujemy inną propozycję rozwiązania problemu finansowania szkolnictwa wyższego.

Na decyzje wyborcze Amerykanów w nadchodzącym roku wpływać będzie również to, jak kandydaci na prezydenta wyobrażają sobie realizację konstytucyjnego prawa równego dostępu do wykształcenia. Tak wynika z niedawnych badań opinii publicznej. Demokratyczne społeczeństwa zachodnie uważają równość dostępu do wykształcenia, zwłaszcza wyższego, za istotny parametr jakości życia.

W stanie Kalifornia rodzice zaskarżyli do sądu uniwersytet stanowy w Berkeley, który przyjmuje kandydatów na podstawie obiektywnych, punktowych wyników egzaminu testowego. Ich prawnicy dowodzili, że w bogatych podmiejskich dzielnicach działają firmy przygotowujące do tych egzaminów. Ukończenie wysoko płatnego kursu podnosi szanse kandydata, spychając jego konkurentów z małych miejscowości i z ubogich dzielnic centralnych na przegrane pozycje. Tym samym pozbawia ich konstytucyjnego prawa równego dostępu do edukacji.

Takiego rozumienia konstytucji i zawartych w niej praw powinniśmy życzyć sobie w Polsce. Za „bezpłatną” edukację płacimy wszyscy, uiszczając podatki. Jednocześnie studenci spoza miast akademickich wyliczają, że – paradoksalnie – studia płatne (wieczorowe lub ...