POLITYKA

środa, 24 kwietnia 2019

Polityka - nr 40 (2318) z dnia 2001-10-06; s. 21-24

Kraj

Iwona KochanowskaMarcin Meller

Metoda Millera

Od sekretarza do premiera

Leszek Miller miał trzy cele: stworzyć szeroką lewicową koalicję, wygrać wybory, utworzyć rząd. Dwa pierwsze osiągnął, trzeci ma w zasięgu ręki. Z rzecznika PZPR-owskiego aparatu wyrósł na przywódcę socjaldemokracji, najsilniejszego ugrupowania politycznego. Czy z posła o dziwnym ironiczno-cynicznym uśmieszku i skłonności do rubasznych metafor wyrośnie mąż stanu?

Gdyby po wyborach 1991 r. powiedzieć komuś, że za lat dziesięć Leszek Miller zostanie premierem, każdy popukałby się w głowę. Jeżeli nawet były sekretarz KC PZPR nie był wtedy politycznym trupem, to rokowano mu rychły zgon. Mówiłeś „beton”, myślałeś „Miller”. Mówiłeś „Miller”, myślałeś „moskiewska pożyczka”. Miller – obrońca obecności w Polsce Armii Sowieckiej, zajadły krytyk III RP. Kiedy wchodził na sejmową mównicę, posłowie prawicy wychodzili z sali. Przed mikrofonem butny, w parlamentarnej restauracji – szerokim łukiem omijany przez dziennikarzy i polityków. W tym i przez Włodzimierza Cimoszewicza, którego niedawno wskazał jako przyszłego ministra spraw zagranicznych.

Powiedział kiedyś, że ma problem z neutralnym wyrazem twarzy. Dziennikarze pytali, skąd u niego cały czas ten ironiczno-cyniczny półuśmiech. Obiecał, że popracuje nad mimiką, ale dodał, że kiedy się bardzo stara, to wychodzi na ponuraka. Nadal nie odniósł pełnego sukcesu. Firmowy uśmiech pojawia się, gdy słyszy pytanie, co by powiedział swoim przeciwnikom, dla których jego premierowanie to ponury żart historii. Jest sobota, ...

Leszek Miller

ur. 3 lipca 1946 w Żyrardowie; służba wojskowa w marynarce wojennej (okręt podwodny); wykształcenie – Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR (1977).

1963–70 – pracuje jako elektromonter w Zakładach Przemysłu Lniarskiego w Żyrardowie.

1969–1990 –w PZPR: pnie się po szczeblach partyjnej kariery w macierzystej fabryce: najpierw jako działacz ZMS, następnie sekretarz KZ PZPR (do 1974).

1977–1986 – pracownik aparatu KC PZPR; 1982 – kierownik Zespołu ds. Młodzieży i (od 1985) Wydz. ds. Młodzieży, Kultury Fizycznej i Turystyki.

Od 1982 – we władzach Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego pomyślanego jako front poparcia społecznego dla polityki PZPR.

1986 lipiec–1989 luty – zesłany na stanowisko I sekretarza KW PZPR w Skierniewicach, swoją aktywnością i pomysłowością zwraca uwagę centrali.

1988 lipiec – ściągnięty do Warszawy przez gen. Jaruzelskiego; zostaje członkiem KC PZPR; w grudniu sekretarzem KC: przewodniczy Komisji ds. Młodzieży, Stowarzyszeń i Organizacji Społecznych.

1989 styczeń – gospodarz słynnego spotkania z młodzieżą opozycyjną w stołówce KC.

1989 luty–kwiecień – uczestnik obrad Okrągłego Stołu w podzespole ds. młodzieży.

1989 czerwiec – bezskutecznie ubiega się o fotel senatora.

1989 lipiec – Miller wchodzi w skład ścisłego kierownictwa partii – Biura Politycznego KC PZPR, należy do grona najbliższych współpracowników nowego I sekretarza Mieczysława F. Rakowskiego.

1990 styczeń – po samorozwiązaniu się PZPR sekretarz generalny SdRP; przez koło reformatorskie (Ruch 8 Lipca) uważany za aparatczyka.

1991 lipiec – powstaje koalicja wyborcza SLD.

1991 październik – wybrany w Łodzi posłem na Sejm I kadencji. Centroprawica często opuszcza demonstracyjnie salę obrad w czasie jego wystąpień. Jako „partyjny beton” izolowany także w szere-gach SLD.

1991 listopad – rozpoczyna się śledztwo w sprawie pożyczki moskiewskiej dla PZPR (obejmuje Millera i Rakowskiego).

1992 jesień – w słynnych „Erotycznych immunitetach” Anastazja P. wystawia Millerowi najlepsze świadectwo, co przydaje mu popularności.

1993 – zakłada fundację Łódzkim Dzieciom – Łódzkim Szkołom, za działalność której otrzymuje Order Uśmiechu (1998).

1993 marzec – wybrany na jednego z trzech wiceprzewodniczących SdRP.

1993 maj – Sejm uchyla Millerowi immunitet z powodu śledztwa w sprawie pożyczki moskiewskiej.

1993 wrzesień – SLD wygrywa wybory parlamentarne (20,4 proc. głosów) i tworzy rząd koalicyjny z PSL; Cimoszewicz wzywa (bezskutecznie) Millera do wstrzymania się od złożenia przysięgi poselskiej do czasu zakończenia śledztwa; Miller ministrem pracy i polityki socjalnej w rządach Pawlaka i Oleksego (03.1995–02.1996).

1993 grudzień – umorzenie śledztwa przeciwko Millerowi (próbę jego wznowienia ucina definitywnie w 1995 r. prokurator generalny Jaskiernia).

1996 luty – po dymisji Oleksego zasiada w rządzie Cimoszewicza najpierw jako szef URM, a od stycznia 1997 minister spraw wewnętrznych i administracji, ze względu na silną pozycję w rządzie zwany Kanclerzem.

1997 czerwiec – na łamach „Trybuny” Miller, dotąd nieprzejednany przeciwnik konkordatu, opowiada się za jego ratyfikacją, za co krytykują go partyjni koledzy.

1997 wrzesień – w wyborach do Sejmu SLD zdobywa 27,1 proc. głosów i przechodzi do opozycji; Miller otrzymuje w Łodzi 124 tys. głosów (drugi wynik w kraju) i zostaje przewodniczącym klubu parlamentarnego SLD z rekomendacji Cimoszewicza.

1997 grudzień – III kongres SdRP zmienia statut partii łącząc rozdzielne dotąd stanowiska przewodniczącego klubu parlamentarnego i szefa partii – Miller kandyduje niejako z urzędu i wygrywa czterokrotną przewagą głosów z Kaczmarkiem.

1998 marzec – w USA dochodzi do spotkania z płk. Kuklińskim; Miller opowiada się za jego rehabilitacją (wywołując oburzenie części lewicy).

1998 wrzesień – sukces SLD w wyborach samorządowych (33 proc. poparcia); Miller poddaje pomysł przekształcenia koalicji w jednolitą partię, czemu się wcześniej sprzeciwiał.

1999 wiosna – Miller wbrew części aktywu SLD popiera interwencję NATO w Kosowie.

1999 czerwiec – po rozwiązaniu SdRP (maj) Miller zostaje tymczasowym przewodniczącym nowej partii SLD (174 na 179 możliwych głosów); aktyw byłej SdRP zarzuca mu bezideowość i brak konsultacji przy tworzeniu struktur partii. W grudniu – I Kongres SLD wybiera go na przewodniczącego (98 proc. głosów).

2001 lipiec – wybrany na szefa komitetu wyborczego SLD-UP.

2001 wrzesień – pod wodzą Millera koalicja SLD-UP wygrywa wybory parlamentarne (41,04 proc.)

• Nagroda „Srebrne usta” radiowej Trójki za „Prawdziwego mężczyznę poznaje się nie po tym jak zaczyna, ale jak kończy” (chodziło ponoć o ustawę emerytalną) oraz za ocenę Aleksandry Jakubowskiej „Oprócz profesjonalnych umiejętności ma ona mężne serce w kształtnej piersi”.

Oprac. Iwona Kochanowska