POLITYKA

Poniedziałek, 19 sierpnia 2019

Polityka - nr 1 (2279) z dnia 2001-01-06; s. 46-48

Kultura

Piotr Sarzyński

Naga moda

Dwie wystawy, dwie prowokacje sztuki polskiej

Niemal równocześnie otworzono w stolicy dwie wystawy: jubileuszową ekspozycję z okazji stulecia galerii Zachęta oraz – w Centrum Sztuki Współczesnej – „Scenę 2000”, przegląd dorobku młodych twórców wykraczających poza tradycyjne konwencje, czy jak to się zazwyczaj pisze: awangardowych. Zapewne przez przypadek obie doskonale się zazębiają; dokładnie tam, gdzie kończy się jedna, zaczyna się druga. Łącznikiem zaś stało się troje artystów, których prace wystawiono w obu miejscach: Katarzyna Kozyra, Mirosław Bałka i Paweł Althamer.

Stulecie Zachęty uczczono wystawą zaskakującą, a nawet szokującą zarówno w treści jak i w formie. Spodziewać się można było, iż czcigodną rocznicę zwieńczy czcigodna wystawa, na której dopieszczeni we właściwych proporcjach zostaną ci wszyscy, którzy przez miniony wiek współtworzyli polską sztukę. Tymczasem zamiast rzetelnej artystycznej kroniki czeka na nas swobodna wariacja na ów rocznicowy temat. Nie ma aptekarskiego ważenia zasług, jest natomiast skrajnie subiektywna i zaskakująco krótka lista artystycznej obecności.

Początki XX wieku prezentują się całkiem godnie, sporą dawką Malczewskiego oraz pracami Wojtkiewicza, Weissa, Ruszczyca. Z okresu międzywojnia w widoczny sposób uhonorowany został praktycznie tylko Witkacy i abstrakcjoniści geometryczni, zaś z kilkudziesięciu powojennych lat: Kantor, Szapocznikow i... Nikifor. Cała reszta to już współczesna awangarda, począwszy od Opałki i Krasińskiego, a skończywszy na Kozyrze, Althamerze i Bałce. Do tej listy dorzucić by można jeszcze z dziesięć nazwisk twórców symbolicznie obecnych jakąś pojedynczą pracą.

Sprawcą tego wyboru jest Harald Szeemann, jeden z ...