POLITYKA

środa, 19 grudnia 2018

Polityka - nr 14 (14) z dnia 2018-09-26; Niezbędnik Współczesny. 3/2018; s. 14-19

POLSKA

Tomasz Szlendak

Nasza nowa naszość

Chłop jest w nas – to nie ulega wątpliwości. Zadajemy sobie jednak pytanie: kim on dziś jest i jak się zmienia.

Wydaje się, że krytycy chłopskości w Polce i Polaku przyjmują milcząco, że ten chłop to skamielina jakaś, coś trwale w nas tkwiącego w niezmienionej od folwarku postaci. Tymczasem nasze chłopskie wyposażenie wcale skamieliną nie jest (przekonująco pisała na ten temat Joanna Podgórska w POLITYCE 33/18). Od trzydziestu niemal lat kształtuje się polska wersja kultury konsumpcji, w ramach której pojawiły się nowe potrzeby, wzory estetyczne i pozycje ekonomiczno-społeczne.

Za sprawą wszystkich tych czynników tkwiący w nas dzisiaj chłop to w istocie postchłop, chłop-transformers – przepoczwarzony w nowych okolicznościach techno-społecznych. Nasza zaś nowa naszość to zestaw takich praktyk kulturowych i takich zbiorowych cech, które co prawda mają swe źródło w chłopskości, ale po zderzeniu ze współczesnością przybrały inne oblicze.

Zanim zabiorą się Państwo za dalszą lekturę, garść przestróg. Otóż nie jest to bajka z narzuconym morałem – sami zdecydujcie o plusie czy minusie przy każdej z cech czy praktyk, ...