POLITYKA

Sobota, 23 lutego 2019

Polityka - nr 29 (3018) z dnia 2015-07-15; s. 34-36

Rozmowy Żakowskiego

Jacek Żakowski

Nie ścigajmy się z Etiopią

Prof. Ha-Joon Chang, ekonomista, jeden z najbardziej wpływowych myślicieli świata, o mitach wolnego handlu, niespełnionych obietnicach i związkach kultury z gospodarką

Jacek Żakowski: – Czy ekonomiści rozwalili świat?
Prof. Ha-Joon Chang: – Od końca XIX w. już nie raz. Najpierw ekonomia klasyczna legitymizowała walkę klas i zachodni imperializm. Potem ekonomia marksistowska legitymizowała nacjonalizację i kolektywizację w komunistycznej Rosji. Ostatnio ekonomia wolnorynkowa stworzyła świat nierównowagi i kryzysów finansowych. Za każdym razem ekonomiści twierdzili, że taka jest obiektywna konieczność, którą naukowo odkryli, więc jeżeli zrobimy, jak radzą, gospodarka zakwitnie i wszyscy będą szczęśliwi. Ale obietnice ekonomistów nigdy się nie sprawdziły.

Ostatnio gospodarka rosła.
Pod wpływem rad neoliberałów zwolniła. Od lat 80., kiedy ekonomia wolnorynkowa zaczęła dominować, gospodarka rozwija się wolniej niż w poprzednich 30 latach.

Wiedza ekonomiczna szkodzi?
Doktryny ekonomiczne szkodzą.

Bo?
Można po marksistowsku powiedzieć, że baza jest zawsze silniejsza od nadbudowy, materia pokonuje idee. Nadbudowa opisuje bazę i z tego czerpie wiedzę o mechanizmach, ale zanim ją opisze i zinterpretuje, baza wygląda już inaczej. Nieszczęście polega na tym, że ...

Ha-Joon Chang (ur. w 1963 r.) jest profesorem ekonomii na Uniwersytecie Cambridge i autorem popularyzatorskich globalnych bestsellerów ekonomicznych. Magazyn „Prospect” uznał go za jednego z 20 najbardziej wpływowych myślicieli świata. Po polsku ukazały się jego książki: „23 rzeczy, których nie mówią ci o kapitalizmie” i „Ekonomia – instrukcja obsługi”. Jesienią ukaże się polskie wydanie jego pierwszego globalnego bestsellera „Źli samarytanie. Mit wolnego handlu i tajna historia kapitalizmu”. Był gościem Festiwalu im. Jacka Kuronia organizowanego przez „Krytykę Polityczną”.