POLITYKA

Niedziela, 21 kwietnia 2019

Polityka - nr 42 (2267) z dnia 2000-10-14; s. 56

Kultura

Marcin Król

Nieszczęsne pieniądze

Październikowa „Res Publica Nowa”

Ponad dziewięćdziesiąt procent ludzkości narzeka na brak pieniędzy. Nic zatem dziwnego, że od momentu, kiedy pieniądze na trwałe weszły do gospodarki i stały się obiektywnym czynnikiem warunkującym naszą egzystencję, pojawiły się też protesty przeciwko niszczącej, alienującej i amoralnej sile pieniądza. Doskonale rozumiemy marzenia tych, którzy (jak Fourier czy Marks) śnili o świecie, w którym pieniądz nie będzie istniał, wobec tego zniknie nie tylko nędza i bogactwo, ale przede wszystkim dająca się nam wszystkim we znaki presja pieniądza. Wszelako marzenia te okazały się nierealne. Rzadko zastanawiamy się, dlaczego ludzie obrali drogę, która – jak się okazało – stała się drogą przez mękę. Pieniądz bowiem nieuchronnie skłaniał do przyjęcia ideologii wzrostu gospodarczego, której to ideologii nie widać końca.

Początkowo sądzono, że pieniądze spowodują, iż wymiana towarowa i produkcja będą miały bardziej uczciwy, bo wymierny charakter. To prawda, ale pieniądze od razu cechowały się tym, że bardzo wielu ludzi ich nie miało. Przez cały XIX wiek ...

W październikowym numerze „RPN” rozmawiamy o pieniądzach: Sławomir Magala ujawnia cyniczne podstawy naszej cywilizacji; Jacek Kochanowicz pisze o dogmatach religii rynku; Irena Topińska wykłada na stół zawartość polskiego „koszyka”; Joanna Solska wskazuje, którędy uciekają pieniądze z państwowego budżetu; Zbigniew Mentzel wyjaśnia, co ma wspólnego gra na giełdzie z odchudzaniem. Zaś Helena Kowalik ostrzega przed kłopotami, które możemy sprawić naszym spadkobiercom. Ponadto w numerze dalszy ciąg sporów o opinię publiczną i rozmowa z wybitnym izraelskim politologiem Shlomo Avinerim.