POLITYKA

Sobota, 25 maja 2019

Polityka - nr 9 (3048) z dnia 2016-02-24; s. 64-65

Nauka

Jacek Kubiak

Niezawodna CRISPR/Cas9

Świat obiegła wiadomość, że brytyjscy embriolodzy będą ingerować w ludzki genom, aby usuwać z niego szkodliwe mutacje. Do spektakularnego poprawiania natury ciągle jeszcze daleko.

Wiele ludzkich embrionów obumiera w ciągu kilku pierwszych dni od poczęcia. Taka naturalna selekcja zapewne wywołana jest wadami genetycznymi. Jest to mechanizm zabezpieczający przed degeneracją i akumulacją mutacji genetycznych. Zgodnie z zasadami ewolucji, sformułowanymi przez Karola Darwina ponad 150 lat temu, przeżywają tylko osobniki najlepiej przystosowane. A dla ludzkich zarodków naturalnym środowiskiem, do którego muszą się przystosować, są najpierw jajowód, a następnie macica matki.

Jednak nauka wie bardzo niewiele o rzeczywistych przyczynach tych wczesnych poronień. Powód jest oczywisty: bardzo mała liczba rzetelnych badań, gdyż z powodów etycznych niezwykle trudno jest eksperymentować na zarodkach ludzkich. Większość informacji pochodzi z obserwacji zarodków uzyskanych przez zapłodnienie in vitro i z ekstrapolacji wyników uzyskanych na zwierzętach. Jednak te pierwsze nie mają kontaktu z organizmem matki, a różnice w rozwoju myszy, owcy czy małpy i człowieka są ogromne, podobieństwa zaś mogą być bardzo złudne. Bez zbadania genetycznych podstaw rozwoju wczesnych zarodków ludzkich nie da się stwierdzić przyczyn ich obumierania, a co dopiero mówić o usuwaniu przyczyn tych wad.

O wiele mniej ...