POLITYKA

Poniedziałek, 20 maja 2019

Polityka - nr 29 (2410) z dnia 2003-07-19; s. 50-53

Kultura / Blask dawnych gwiazd

Zygmunt Kałużyński

Niezwykle zwykli

Chociaż film miał już dokonania, to jednak uchodził wciąż za gatunek popularny, nie zaliczany do pierwszej linii kultury. W latach 50. właśnie stawał się jedną z jej głównych sił; wystąpili autorzy indywidualni: Fellini, Visconti, Bu?uel, Kurosawa, Orson Welles, porównywani do czołowych nazwisk literatury; wyłoniła się ambitna krytyka; festiwale stały się wydarzeniami. Również kino amerykańskie, największa światowa fabryka filmowa, dokonało przewartościowania: powstał styl aktorski, do którego należą Hepburn i Peck.

Można go określić jako amerykański. Co wygląda na niedorzeczność: kino amerykańskie zawsze było amerykańskie, cóż to więc jest za nowość? A jednak. W tych czasach eksplodują też, z rozmachem dotychczas niespotykanym, kinematografie narodowe: japońska, włoska. Również polska ma swój najlepszy okres. Otóż kino hollywoodzkie nie było amerykańskie, było międzynarodowe. Główne gwiazdy: Chaplin, Garbo, Dietrich, Ingrid Bergman, były przyjezdne, reżyserzy też pochodzili ze stolic europejskich. Przywieźli oni ze sobą tamtejszą tradycję i sposób gry aktorów amerykańskich był dla nich zaskakująco prosty; wię...

Niegasnące gwiazdy

Ronald Reagan – 92 lata (ur. 6 II 1911). Do 1957 zagrał w 53 filmach, m.in.: „Dark Victory” E. Gouldinga (1939), „This Is the Army” M. Curtiza (1943), „Prisoner of War” A. Martona (1954). Zakończył karierę w 1974 r.

Karl Malden – 91 lat (ur. 22 III 1912). Debiutował w 1940. Nazywany „Mężczyną z wielkim nosem. Czterokrotnie nominowany i laureat Oscara za drugoplanową rolę w „Tramwaju zwanym pożądaniem” (1951). Pamiętne role w: „Dwóch obliczach zemsty”, „Jesieni Cheyennów”, „Pattonie”.

Olivia de Havilland – 87 lat (ur. 1 VI 1916). Jedna z wielkich amantek hollywoodzkiego kina. Dwukrotna laureatka Oscara za pierwszoplanowe kreacje w „Najtrwalszej miłości” (1946) oraz w „Dziedziczce” (1949). Występowała do końca lat 70. Zagrała m.in. w „Przeminęło z wiatrem” i „Porcie lotniczym ’77”.

Shelley Winters – 81 lat (ur. 18 VIII 1922). Jedna z najlepszych aktorek hollywoodzkich lat 40. i 50. Specjalizowała się w rolach wulgarnych piękności. Grała m.in. w westernach: „Winchester 73”, „Wielki nóż”, „Rzeka czerwona” oraz w dramatach: „Lolita” (1961), „Tragedia »Posejdona«”(1972). Oscara otrzymała w 1959 r. za tytułową rolę w „Dzienniku Anny Frank” (1959).

Deborah Kerr – 82 lata (ur. 30 IX 1921). Wyniosła piękność, sześciokrotnie nominowana do Oscara. Słynne role: „Stąd do wieczności” (1953), „Witaj smutku” (1957), „Noc iguany” (1964), „Układ” (1969), „Cyrk straceńców” (1969).

Marlon Brando – 79 lat (ur. 3 IV 1924). Jeden z najwybitniejszych aktorów w historii kina. Szczyt kariery osiągnął w latach 70., grając pamiętne role w „Ostatnim tangu w Paryżu” oraz w „Ojcu chrzestnym”. Wielokrotnie nominowany do Oscara, dwukrotnie go otrzymywał – w 1954 r. za rolę w „Na nadbrzeżach” oraz w 1970 za „Ojca chrzestnego”. Ważniejsze filmy: „Tramwaj zwany pożądaniem” (1951), „Juliusz Cezar” (1953), „Młode lwy” (1958), „Bunt na »Bunty«” (1962), „Obława” (1965), „Przełomy Missouri” (1976), „Czas Apokalipsy” (1979).

Charles Bronson – 83 lata (ur. 3 XI 1920). Był górnikiem, bokserem, kierowcą, debiutował w 1951 r. Właściwą karierę rozpoczął od „Siedmiu wspaniałych” (1960). Grywał twardzieli i przestępców. Głośne role w: „Wielkiej ucieczce” (1962), „Parszywej dwunastce” (1967), „Samuraju i kowbojach” (1971).

Kirk Douglas – 87 lat (ur. 9 XII 1916). Jeden z najlepszych aktorów westernu. Grał samotników, najczęściej ludzi przegranych. Otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości w 1990. Najsłynniejsze role: „Ścieżki chwały” (1957), „Spartakus” (1960), „Ostatni zachód słońca” (1961), „Ostatni kowboj” (1962), „Układ” (1969), „Był sobie łajdak” (1970).

Mickey Rooney – 83 lata (ur. 23 IX 1920). Jeden z wielkich gwiazdorów Hollywoodu lat 30. i 40. Debiutował jako sześciolatek, popularność zyskał w serii komedii o rodzinie Hardy. Dwukrotny laureat Oscara: za postać Andy’ego Hardy’ego w 1938 r. i w 1982 r. za całokształt dorobku. Paul Newman – 78 lat (ur. 26 I 1925). Wielki gwiazdor minionego półwiecza, dziesięciokrotnie nominowany do Oscara, dwukrotnie odbierał tę nagrodę: w 1987 r. za „Kolor pieniędzy” oraz w 1985 r. za całokształt osiągnięć. Najsłynniejsze kreacje: „Między linami ringu” (1956), „Kotka na rozgrzanym, blaszanym dachu” (1958), „Słodki ptak młodości” (1961), „Hud, syn farmera” (1963), „Prawda przeciw prawdzie” (1964), „Ruchomy cel” (1966), „Butch Cassidy i Sundance Kid” (1969), „Żądło” (1973), „Droga do zatracenia” (2002). W 1997 r. magazyn „Empire” umieścił jego nazwisko na liście 100 największych gwiazd kina.

Doris Day – 79 lat (ur. 3 IV 1924). Popularna piosenkarka i tancerka. Popularność przyniosły jej występy w musicalach i komediach, m.in. z Rockiem Hudsonem, „Telefon towarzyski” (1959), „Nie przysyłaj mi kwiatów” (1964). Zagrała m.in. w „Nie jedzcie stokrotek” (1960), „Przesuń się kochanie” (1963).

Richard Widmark – 89 lat (ur. 26 XII 1914). Specjalizował się w rolach gangsterów i szeryfów. Nominowany w 1947 r. do Oscara za pierwszoplanową rolę w kryminale „Pocałunek śmierci”. Zagrał m.in. w „Wyroku w Norymberdze”, „Długich łodziach wikingów”, „Comie”.

Tagi

filmaktorzy