POLITYKA

Niedziela, 19 maja 2019

Polityka - nr 51 (2685) z dnia 2008-12-20; s. 102-103

Kultura / Paszporty Polityki. 2008. 16 lat Paszportu

Justyna Sobolewska

Nominacje. Literatura

To nie był szczególnie obfity rok dla polskiej literatury. Część krytyków nominujących prosiła o czas do namysłu i nie dlatego, że mieli nadmiar kandydatur. A jednak wyłoniła się z ich głosów wyśmienita i zaskakująca trójka nominowanych. Okazało się, że wydarzeniem 2008 r. była książka, która ukazała się jeszcze w 2007 r., czyli „Lód” Jacka Dukaja. To rzecz wielka pod każdym względem i nic dziwnego, że potrzebowaliśmy więcej czasu, by ją docenić. Dukaj dokonał rzeczy wyjątkowej – pisarz, do tej pory doceniany przede wszystkim w kręgach fantastyki, napisał powieść, która przekonuje najbardziej tradycyjnych czytelników i wielbicieli powieści w XIX-wiecznym stylu. Dzięki udanym stylizacjom, dbałości o scenerię historyczną i umiejętności budowania nie tylko atrakcyjnej fabuły, ale i – co dziś niezmiernie rzadkie – wspaniałych opisów. Udowodnił jednocześnie, że obozy czytelników fantastyki i literatury realistycznej, które w ostatnich latach bardzo się od siebie oddaliły, można scalić, moż...

Nominujący o nominowanych

O Sylwii Chutnik:

To, co zrobiła Sylwia Chutnik, jest swego rodzaju rewolucją w polskim feminizmie, który zasklepił się w lansowaniu zachodnich haseł, czy to w akademickich dyskusjach, czy w mediach, nie zwracając większej uwagi na polską rzeczywistość. Jej powieść „Kieszonkowy atlas kobiet” mówi o tym, co w mieście wspólne, przedstawia rzeczywistość bazaru, małe rozmówki i codzienne życie.
Anna Nasiłowska

Pełna pasji powieść przekonująca, że lewicowo-feministyczna literatura tendencyjna może być czymś więcej niż doraźną publicystyką, zaś Muzeum Powstania Warszawskiego i jego polityczne zaplecze wcale nie mają na pamięć o powstaniu monopolu.
Paweł Dunin-Wąsowicz

 

O Jacku Dukaju:

Za powieść pełną gębą, napisaną z rozmachem, a zarazem dopracowaną w szczegółach, opartą na karkołomnym pomyśle, lecz precyzyjną, odjechaną, a jednocześnie wciągającą. Także za wkroczenie na teren zamrożony, jakim są polskie mity o zesłańcach przebywających na Syberii.
Przemysław Czapliński

Za przebicie się z fandomowego getta do głównego obiegu polskiej literatury powieścią totalną. „Lód” to książka tak bogata we wszystko, że chciałbym nią być.
Paweł Dunin-Wąsowicz

 

O Aleksandrze Kościowie:

Konstrukcję tej książki można smakować i rozgryzać niczym skomplikowaną melodię opartą na harmonicznych kontrapunktach. Kościów pisze o samotności, zagubieniu, stracie i odnalezieniu. Rzeczywistość tłumaczy na język snów, a sny wyprowadza na światło dzienne. Nie boi się pomysłów karkołomnych i absurdalnych, a wszystko to czyni z niebywałą literacką kulturą i elegancją.
Piotr Kofta

Druga powieść potwierdza, że pisarz odnalazł swój własny pomysł na literaturę i konsekwentnie go realizuje. Konwencję fantastyczną stosuje Kościów w oryginalnym celu: nie by popisać się wyobraźnią, lecz próbując odtworzyć świadomość chorych i wykluczonych. Z bardzo dobrym skutkiem.
Marta Mizuro

Ponadto zgłoszeni zostali: Wojciech Chmielewski (za książkę „Brzytwa”), Agnieszka Graff („Rykoszetem”), Roman Honet („baw się”), Bożena Keff („Utwór o Matce i Ojczyźnie”), Jerzy Franczak („Przymierzalnia”), Jarosław Maślanek („Haszyszopenki”), Tomasz Konatkowski („Wilcza wyspa”), Monika Rakusa („39,9”), Bohdan Sławiński („Królowa Tiramisu”), Joanna Tokarska-Bakir („Legendy o krwi. Antropologia przesądu”), Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki („Piosenka o zależnościach i uzależnieniach”), Daniel Odija („Niech to nie będzie sen”), Paweł Przywara („Zgrzewka Pandory”), Krzysztof Varga („Gulasz z turula”), Marcin Wroński („Komisarz Maciejewski. Kino Wenus”), Jakub Żulczyk („Radio Armageddon”).

Oni nominowali: Leszek Bugajski („Newsweek”, „Twórczość”), Przemysław Czapliński (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Paweł Dunin-Wąsowicz („Lampa”), Jarosław Klejnocki (Uniwersytet Warszawski), Piotr Kofta („Dziennik”), Marta Mizuro („Odra”), Anna Nasiłowska (Instytut Badań Literackich), Dariusz Nowacki (Uniwersytet Śląski), Kazimiera Szczuka (Instytut Badań Literackich), Marek Zaleski (Instytut Badań Literackich).