POLITYKA

środa, 21 sierpnia 2019

Polityka - nr 8 (8) z dnia 2019-06-12; Pomocnik Historyczny. 4/2019. Dzieje Japonii; s. 108-109

Ewa Pałasz-Rutkowska

Nowy cesarz i jego rodzina

Czy cesarska dynastia przetrwa następne pokolenia?

Abdykacja na prawach wyjątku. 30 kwietnia 2019 r. doszło do bezprecedensowej w nowoczesnej Japonii abdykacji cesarza. Nie przewidziano takiej możliwości w najważniejszym dokumencie prawnym dotyczącym cesarza (tennō) i jego rodziny (kōzoku), w „Akcie o domu cesarskim” („Kōshitsu tenpan”), ogłoszonym wraz z konstytucją w 1946 r. Nie przewidziano także w analogicznym dokumencie z 1889 r., na którym wzorowany był ten ostatni. Cesarz miał panować dożywotnio i dopiero po jego śmierci następca przejmował regalia, zostając kolejnym władcą. Inaczej bywało w przeszłości, ale do ostatniej abdykacji – cesarza Kōkaku (pan. 1779–1817) – doszło ponad 200 lat temu.

Tym razem z wolą przekazania tronu wystąpił panujący od 1989 r. cesarz Akihito (ur. 1933); tłumaczył się niemożnością właściwego wypełniania obowiązków ze względu na wiek i stan zdrowia. Po wielu dyskusjach w połowie 2017 r. przedstawiciele rządu i parlamentu przyjęli specjalną uchwałę dopuszczającą jedynie do tej jednej abdykacji. Nie zmieniono zapisów w „Kō...